เอตฺตาวตา เจตฺถ เอวมฺเม สุตนฺติ วจเนน ยถาสุตํ ยถาปริยตฺตํ ธมฺมํ เทเสนฺโต ปจฺจกฺขํ กตฺวา ภควโต ธมฺมสรีรํ ปกาเสติ, เตน "นยิทํ อติกฺกนฺตสตฺถุกํ ๑- ปาวจนํ, อยํ โว สตฺถา"ติ ภควโต อทสฺสเนน อุกฺกณฺฐิตํ ชนํ สมสฺสาเสสิ. ๒-

เอกํ สมยํ ภควาติ วจเนน ตสฺมึ สมเย ภควโต อวิชฺชมานภาวํ ทสฺเสนฺโต รูปกายปรินิพฺพานํ ทสฺเสติ. เตน "เอวํวิธสฺส อิมสฺส อริยธมฺมสฺส เทสโก ๓- ทสพลธโร วชิรสงฺฆาฏกาโย โสปิ ภควา ปรินิพฺพุโต, ตตฺถ เกน อญฺเญน ชีวิตาสา ชเนตพฺพา"ติ ชีวิตมทมตฺตํ ชนํ สํเวเชติ, สทฺธมฺเม จสฺส อุสฺสาหํ ชเนติ.

เอวนฺติ จ ภณนฺโต เทสนาสมฺปตฺตึ นิทฺทิสติ, เม สุตนฺติ สาวกสมฺปตฺตึ สวนสมฺปตฺติญฺจ. ๔- เอกํ สมยนฺติ กาลสมฺปตฺตึ. ภควาติ เทสกสมฺปตฺตึ.

สาาตฺถิยํ วิหรตีติ เอตฺถ สาวตฺถีติ สวตฺถสฺส อิสิโน นิวาสนฏฺฐานภูตํ นครํ, ยถา กากนฺที มากนฺทีติ, เอวํ อิตฺถีลิงฺควเสน สาวตฺถีติ วุจฺจติ, เอวํ อกฺขรจินฺตกา. อฏฺฐกถาจริยา ปน เอวํ ภณนฺติ "ยํกิญฺจิ มนุสฺสานํ อุปโภคปริโภคํ สพฺพเมตฺถ อตฺถี"ติ สาวตฺถี. สตฺถสมาโยเค จ "กึ ภณฺฑมตฺถี"ติ ปุจฺฉิเต "สพฺพมตฺถี"ติ ปฏิวจนมุปาทาย สาวตฺถี.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒๒๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มงคลสูตร”