ตตฺถ ยสฺสนฺตรโต น สนฺติ โกปาติ ยสฺส อริยปุคฺคลสฺส อนฺตรโต อพฺภนฺตเร อตฺตโน จิตฺเต จิตฺตกาลุสฺสิยกรณโต จิตฺตปฺปโกปา ราคาทโย

@๓ ขุ.สุ. ๒๕/๓๙/๓๔๒, ขุ. อป. ๓๒/๙๕/๑๒ ๔ ฉ.ม. อุทาเนสิ อาฆาตวตฺถุอาทิการณเภทโต อเนกเภทา โทสโกปา เอว ๑- โกปา น สนฺติ มคฺเคน ปหีนตฺตา น วิชฺชนฺติ. อยํ หิ อนฺตรสทฺโท กิญฺจาปิ "มญฺจ ตฺวญฺจ กิมนฺตรนฺ"ติอาทีสุ ๒- การเณ ทิสฺสติ. "อนฺตรฏฺฐเก หิมปาตสมเย"ติอาทีสุ ๓- เวมชฺเฌ, "อนฺตรา จ สาวตฺถึ อนฺตรา จ เชตวนนฺ"ติอาทีสุ วิวเร, ๔- "ภยมนฺตรโต ชาตนฺ"ติอาทีสุ ๕- จิตฺเต, อิธาปิ จิตฺเตเอว ทฏฺฐพฺโพ. เตน วุตฺตํ "อนฺตรโต อตฺตโน จิตฺเต"ติ.

อิติภวาภวตญฺจ วีติวตฺโตติ ยสฺมา ภโวติ สมฺปตฺติ, อภโวติ วิปตฺติ. ตถา ภโวติ วุฑฺฒิ, อภโวติ หานิ. ภโวติ วา สสฺสตํ, อภโวติ อุจฺเฉโท. ภโวติ วา ปุญฺญํ, อภโวติ ปาปํ. ภโวติ วา สุคติ, อภโวติ ทุคฺคติ. ภโวติ วา ขุทฺทโก, อภโวติ มหนฺโต. ตสฺมา ยา สา สมฺปตฺติวิปตฺติวุฑฺฒิหานิสสฺสตุจฺเฉทปุญฺญปาปสุคติทุคฺคติ- ขุทฺทกมหนฺตอุปปตฺติภวานํ วเสน อิติ อเนกปฺปการา ภวาภวตา วุจฺจติ, จตูหิปิ อริยมคฺเคหิ ยถาสมฺภวํ เตน เตน นเยน ตํ อิติภวาภวตญฺจ วีติวตฺโต อติกฺกนฺโต โหติ. อตฺถวเสน วิภตฺติ วิปริณาเมตพฺพา. ตํ วิคตภยนฺติ ตํ เอวรูปํ ยถาวุตฺตคุณสมนฺนาคตํ ขีณาสวํ จิตฺตโกปาภาวโต อิติภวาภวสมติกฺกมโต จ ภยเหตุวิคเมน วิคตภยํ, วิเวกสุเขน อคฺคผลสุเขน สุขึ, วิคตภยตฺตา เอว อโสกํ. เทวา นานุภวนฺติ ทสฺสนายาติ อธิคตมคฺเค ฐเปตฺวา สพฺเพปิ อุปฺปตฺติเทวา วายมนฺตาปิ จิตฺตจารทสฺสนวเสน ทสฺสนาย ทฏฺฐุํ นานุภวนฺติ น อภิสมฺภุณนฺติ น สกฺโกนฺติ, ปเคว มนุสฺสา. เสกฺขาปิ หิ ปุถุชฺชนา วิย อรหโต จิตฺตปฺปวตฺตึ น ชานนฺติ.