วุฏฺฐาสีติ อรหตฺตผลจิตฺตุปฺปตฺติยา ๑- วุฏฺฐาสิ. นิโรธํ สมาปนฺโน หิ อรหา เจ อรหตฺตผลสฺส, อนาคามี เจ อนาคามิผลสฺส อุปฺปาเทน วุฏฺฐิโต นาม โหติ.

เตน โข ปน สมเยน สกฺโก เทวานมินฺโท อายสฺมโต มหากสฺสปสฺส ปิณฺฑปาตํ ทาตุกาโม โหตีติ กถํ ตสฺส ทาตุกามตา ชาตา? ยานิ "ตานิ ปญฺจมตฺตานิ เทวตาสตานี"ติ วุตฺตานิ, ตา สกฺกสฺส เทวรญฺโญ ปริจาริกา กกุฏปาทินิโย ปุพฺเพ "อยฺโย มหากสฺสโป ราชคหํ ปิณฺฑาย ปวิสติ, คจฺฉถ เถรสฺส ทานํ เทถา"ติ สกฺเกน เปสิตา อุปคนฺตฺวา ทิพฺพาหารํ ทาตุกามา ฐิตา เถเรน ปฏิกฺขิตฺตา เทวโลกเมว คตา. อิทานิ ปุริมปฺปฏิกฺเขปํ จินฺเตตฺวา "กทาจิ คเณฺหยฺยา"ติ สมาปตฺติโต วุฏฺฐิตสฺส เถรสฺส ทานํ ทาตุกามา สกฺกสฺส อนาโรเจตฺวา สยเมว อาคนฺตฺวา ทิพฺพโภชนานิ ๒- อุปเนนฺติโย ปุริมนเยเนว เถเรน ปฏิกฺขิตฺตา เทวโลกํ คนฺตฺวา สกฺเกน "กหํ คตตฺถา"ติ ปุฏฺฐา ตมตฺถํ อาโรเจตฺวา "ทินฺโน โว เถรสฺส ปิณฺฑปาโต"ติ สกฺเกน วุตฺเต "คณฺหิตุํ น อิจฺฉตี"ติ. กึ กเถสีติ, "ทุคฺคตานํ สงฺคหํ กริสฺสามี"ติ อาห เทวาติ. ตุเมฺห เกนากาเรน คตาติ. อิมินาว เทวาติ. สกฺโก "ตุมฺหาทิสิโย เถรสฺส ปิณฺฑปาตํ กึ ทสฺสนฺตี"ติ สยํ ทาตุกาโม ชราชิณฺโณ ขณฺฑทนฺโต ปลิตเกโส โอภคฺคสรีโร มหลฺลโก ตนฺตวาโย หุตฺวา สุชมฺปิ อสุรธีตรํ ตถารูปิเมว มหลฺลิกํ กตฺวา เอกํ เปสการวีถึ มาเปตฺวา ตนฺตํ ปสาเรนฺโต อจฺฉิ, สุชาตา ๓- ตสรํ ปูเรติ. เตน วุตฺตํ "เตน โข ปน สมเยน สกฺโก เทวานมินฺโท ฯเปฯ ตสรํ ปูเรตี"ติ.

ตตฺถ ตนฺตํ วินาตีติ ปสาริตตนฺตํ วินนฺโต วิย โหติ. ตสรํ ปูเรตีติ ตสรวฏฺฏึ วฑฺเฒนฺตี วิย. ๑- เยน สกฺกสฺส เทวานมินฺทสฺส นิเวสนํ เตนุปสงฺกมีติ เถโร นิวาเสตฺวา ปตฺตจีวรํ อาทาย "ทุคฺคตชนสงฺคหํ กริสฺสามี"ติ นคราภิมุโข คจฺฉนฺโต พหินคเร สกฺเกน มาปิตํ เปสการวีถึ ปฏิปชฺชิตฺวา โอโลเกนฺโต อทฺทส โอลุคฺควิลุคฺคชิณฺณสาลํ ตตฺถ จ เต ชยมฺปติเก ยถาวุตฺตรูเป ตนฺตวายกมฺมํ กโรนฺเต, ทิสฺวา จินฺเตสิ "อิเม มหลฺลกกาเลปิ กมฺมํ กโรนฺติ, อิมสฺมึ นคเร อิเมหิ ทุคฺคตตรา ๒- นตฺถิ มญฺเญ, อิเมหิ ทินฺนํ สากมตฺตมฺปิ คเหตฺวา อิเมสํ สงฺคหํ กริสฺสามี"ติ. โส เตสํ เคหาภิมุโข อคมาสิ. สกฺโก ตํ อาคจฺฉนฺตํ ทิสฺวา สุชํ อาห "ภทฺเท มยฺหํ อยฺโย อิโต อาคจฺฉติ, ตํ ตฺวํ อปสฺสนฺตี วิย ตุณฺหี หุตฺวา นิสีท, ขเณเนว วญฺเจตฺวา ปิณฺฑปาตํ ทสฺสามา"ติ. เถโร คนฺตฺวา เคหทฺวาเร อฏฺฐาสิ, เตปิ อปสฺสนฺตา วิย อตฺตโน กมฺมเมว กโรนฺตา โถกํ อาคมยึสุ. อถ สกฺโก "เคหทฺวาเร ฐิโต เอโก เถโร วิย ขายติ, อุปธาเรหิ ตาวา"ติ อาห. ตุเมฺห คนฺตฺวา อุปธาเรถ สามีติ. โส เคหา นิกฺขมิตฺวา เถรํ ปญฺจปติฏฺฐิเตน วนฺทิตฺวา อุโภหิ หตฺเถหิ ชนฺนุกานิ โอลุมฺพิตฺวา นิตฺถุนนฺโต อุฏฺฐาย "กตรตฺเถโร นุ โข อยฺโย"ติ โถกํ โอสกฺกิตฺวา "อกฺขีนิ เม ธูมายนฺตี"ติ วตฺวา นลาเฏ หตฺถํ ฐเปตฺวา อุทฺธํ อุลฺโลเกตฺวา "อโห ทุกฺขํ อยฺโย โน มหากสฺสปตฺเถโรว จิรสฺสํ เม กุฏิทฺวารํ อาคโต, อตฺถิ นุ โข กิญฺจิ เคเห"ติ อาห. สุชาตา ๓- โถกํ อากุลา วิย หุตฺวา "อตฺถิ สามี"ติ ปฏิวจนํ อทาสิ. สกฺโก "ภนฺเต ลูขํ วา ปณีตํ วาติ อจินฺเตตฺวา สงฺคหํ โน กโรถา"ติ ปตฺตํ คณฺหิ. เถโร ปตฺตํ เทนฺโต "อิเมสํ เอว ทุคฺคตานํ ชราชิณฺณานํ มยา สงฺคโห กาตพฺโพ"ติ จินฺเตสิ. โส อนฺโต ปวิสิตฺวา ฆฏิโอทนํ นาม ฆฏิโต อุทฺธริตฺวา ปตฺตํ ปูเรตฺวา เถรสฺส หตฺเถ ฐเปสิ. เตน วุตฺตํ "อทฺทสา โข สกฺโก เทวานมินฺโท ฯเปฯ อทาสี"ติ