กสฺมา ปนายํ อฏฺฐาสิ เอว, น นิสีทีติ? ลหุนิวตฺติตุกามตาย. เทวตา ๓- หิ กิญฺจิเทว ๔- อตฺถวสํ ปฏิจฺจ สุจิปุริโส วิย วจฺจฏฺฐานํ มนุสฺสโลกํ อาคจฺฉนฺติ. ปกติยา ปเนตาสํ โยชนสตปฺปภูติ มนุสฺสโลโก ทุคฺคนฺธตาย ปฏิกฺกูโล โหติ, น ตตฺถ ๕- อภิรมนฺติ, เตน สา อาคตกิจฺจํ กตฺวา ลหุนิวตฺติตุกามตาย น นิสีทิ. ยสฺส จ คมนาทิอิริยาปถปริสฺสมสฺส วิโนทนตฺถํ นิสีทนฺติ, โส เทวานํ ปริสฺสโม นตฺถิ, ตสฺมาปิ น นิสีทิ. เย จ มหาสาวกา ภควนฺตํ ปริวาเรตฺวา ฐิตา, เต ปฏิมาเนติ, ตสฺมาปิ น นิสีทิ. อปิจ ภควติ คารเวเนว น นิสีทิ. เทวตานํ หิ นิสีทิตุกามานํ อาสนํ นิพฺพตฺตติ, ตํ อนิจฺฉมานา นิสชฺชาย จิตฺตมฺปิ อกตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสีติ. ๖-

เอกมนฺตํ ฐิตา โข สา เทวตาติ เอวํ อิเมหิ การเณหิ เอกมนฺตํ ฐิตา โข สา เทวตา. ภควนฺตํ คาถาย อชฺฌภาสีติ ภควนฺตํ อกฺขรปทนิยมิตคนฺถิเตน วจเนน อชฺฌภาสีติ อตฺโถ. กถํ? พหู เทวา มนุสฺสา จ ฯเปฯ พฺรูหิ มงฺคลมุตฺตมนฺติ.

มงฺคลปญฺหสมุฏฺฐานกถา

ตตฺถ ยสฺมา "เอวมิจฺจาทิปาฐสฺส, อตฺถํ นานปฺปการโต, วณฺณยนฺโต สมุฏฺฐานํ วตฺวา"ติ มาติกา ฐปิตา, ตสฺส จ สมุฏฺฐานสฺส อยํ วตฺตพฺพตาย โอกาโส, ตสฺมา มงฺคลปญฺหสมุฏฺฐานํ ตาว วตฺวา มยํ ปจฺฉา อิเมสํ คาถาปทานํ อตฺถํ วณฺณยิสฺสาม. ๗- กิญฺจ มงฺคลปญฺหสมุฏฺฐานํ? ชมฺพูทีเป กิร ตตฺถ ตตฺถ นครทฺวารสณฺฐาคารสภาทีสุ มหาชนา ๘- สนฺนิปติตฺวา หิรญฺญสุวณฺณํ ทตฺวา