@อิ. ผุสฺส...เอวมุปริปิ ๕ ฉ.ม. ติลํ ผลํ วา อามสติ, ปุสฺสมตฺติกาย วา สมฺมาลิมฺปติ, ปุสฺสสาฏกํ วา นิวาเสติ, ปุสฺสเวฏฺฐนํ วา ธาเรติ, ยํ วา ปนญฺญมฺปิ กิญฺจิ เอวรูปํ อภิมงฺคลสมฺมตํ คนฺธํ วา ฆายติ, รสํ วา สายติ, โผฏฺฐพฺพํ วา ผุสติ, อิทํ วุจฺจติ มุตมงฺคลนฺ"ติ. ตสฺสาปิ วจนํ เอกจฺเจ อคฺคเหสุํ, เอกจฺเจ นาคฺคเหสุํ.

ตตฺถ น ทิฏฺฐมงฺคลิโก สุตมุตมงฺคลิเก อสกฺขิ สญฺญาเปตุํ, น เตสํ อญฺญตโร อิตเร เทฺว. เตสุ จ มนุสฺเสสุ เย ทิฏฺฐมงฺคลิกสฺส วจนํ คณฺหึสุ, เต "ทิฏฺฐํเยว มงฺคลนฺ"ติ คตา. เย สุตมุตมงฺคลิกานํ, เต "สุตํเยว มุตํเยว มงฺคลนฺ"ติ คตา. เอวมยํ มงฺคลกถา สกลชมฺพูทีเป ปากฏา ชาตา.

อถ สกลชมฺพูทีเป มนุสฺสา คุมฺพคุมฺพา หุตฺวา "กินฺนุโข มงฺคลนฺ"ติ มงฺคลานิ จินฺตยึสุ. เตสํ มนุสฺสานํ อารกฺขเทวตา ตํ กถํ สุตฺวา ตเถว มงฺคลานิ จินฺตยึสุ, ตาสํ เทวตานํ ภุมฺมเทวตา มิตฺตา โหนฺติ, อถ ตโต สุตฺวา ภุมฺมเทวตาปิ ตเถว มงฺคลานิ จินฺตยึสุ, ตาสมฺปิ เทวตานํ อากาสฏฺฐกเทวตา มิตฺตา โหนฺติ, อากาสฏฺฐกเทวตานมฺปิ จาตุมฺมหาราชิกา เทวตา มิตฺตา โหนฺติ, เอเตเนว อุปาเยน ยาว สุทสฺสีเทวตานํ อกนิฏฺฐเทวตา มิตฺตา โหนฺติ, อถ ตโต สุตฺวา อกนิฏฺฐเทวตาปิ ตเถว คุมฺพคุมฺพา หุตฺวา มงฺคลานิ จินฺตยึสุ. เอวํ ยาว ทสสหสฺสจกฺกวาเฬสุ สพฺพตฺถ มงฺคลจินฺตา อุทปาทิ. อุปฺปนฺนา จ "อิทํ มงฺคลํ อิทํ มงฺคลนฺ"ติ วินิจฺฉยมานาปิ อปฺปตฺตา เอว วินิจฺฉยํ ทฺวาทส วสฺสานิ อฏฺฐาสิ. สพฺเพ มนุสฺสา จ เทวา จ พฺรหฺมมาโน จ ฐเปตฺวา อริยสาวเก ทิฏฺฐสุตมุตวเสน ติธา ภินฺนา, เอโกปิ "อิทเมว มงฺคลนฺ"ติ ยถาภุจฺจโต นิฏฺฐงฺคโต นาม นาโหสิ, มงฺคลโกลาหลํ โลเก อุปฺปชฺชิ.

โกลาหลํ นาม ปญฺจวิธํ กปฺปโกลาหลํ จกฺกวตฺติโกลาหลํ พุทฺธโกลาหลํ มงฺคลโกลาหลํ โมเนยฺยโกลาหลนฺติ. ตตฺถ กามาวจรา เทวา วิมุตฺตสิรา วิกิณฺณเกสา รุทมฺมุขา อสฺสูนิ หตฺเถหิ ปุญฺฉมานา รตฺตวตฺถนิวตฺถา อติวิยรูปเวสธาริโน ๑- หุตฺวา "วสฺสสตสหสฺสสฺส อจฺจเยน กปฺปวุฏฺฐานํ เหสฺสติ, ๒- อยํ โลโก วินสฺสิสฺสติ, มหาสมุทฺโท อุสฺสุสฺสิสฺสติ, ๓- อยญฺจ มหาปฐวี สิเนรุปพฺพตราชา