@๓ วิ. มหา. ๔/๑๕๕/๑๖๓ ๔ องฺ. ติก. ๒๐/๗๑/๒๐๐

@๕ ที. มหา. ๑๐/๒๔๖/๑๕๑ ๖ วิ. มหา. ๔/๑๖๘/๑๗๕

เอตฺถ จ อุทฺธสฺตํ อรุณนฺติ อรุณุคฺคมนํ วตฺวา "อุทฺทิสตุ ภนฺเต ภควา ภิกฺขูนํ ปาติโมกฺขนฺ"ติ เถโร ภควนฺตํ ปาติโมกฺขุทฺเทสํ ยาจิ. ตสฺมึ กาเล "น ภิกฺขเว อนุโปสเถ อุโปสโถ กาตพฺโพ"ติ ๑- สิกฺขาปทสฺส อปญฺญตฺตตฺตา. อปริสุทฺธา อานนฺท ปริสาติ ติกฺขตฺตุํ เถเรน ปาติโมกฺขุทฺเทสสฺส ยาจิตตฺตา อนุทฺเทสฺส การณํ กเถนฺโต "อสุกปุคฺคโล อปริสุทฺโธ"ติ อวตฺวา "อปริสุทฺธา อานนฺท ปริสา"ติ อาห. กสฺมา ปน ภควา ติยามรตฺตึ ตถา วีตินาเมสิ ตโต ปฏฺฐาย โอวาทปาติโมกฺขํ อนุทฺทิสิตุกาโม ตสฺส วตฺถุํ ปากฏํ กาตุํ.

อทฺทสาติ กถํ อทฺทส. อตฺตโน เจโตปริยญาเณน ตสฺสํ ปริสติ ภิกฺขูนํ จิตฺตานิ ปริชานนฺโต ตสฺส โมฆปุริสสฺส ทุสฺสีลฺยจิตฺตํ ปสฺสิ. ยสฺมา ปน จิตฺเต ทิฏฺเฐ ตํสมงฺคีปุคฺคโล ทิฏฺโฐ นาม โหติ, ตสฺมา "อทฺทสา โข อายสฺมา มหาโมคฺคลฺลาโน ตํ ปคฺคลํ ทุสฺสีลนฺ"ติอาทิ วุตฺตํ. ยเถว หิ อนาคเต สตฺตสุ ทิวเสสุ ปวตฺตมานํ ปเรสํ จิตฺตํ เจโตปริยญาณลาภี ปชานาติ, เอวํ อตีเตปีติ. ทุสฺสีลนฺติ นิสฺสีลํ, สีลวิรหิตนฺติ อตฺโถ. ปาปธมฺมนฺติ ทุสฺสีลตฺตา เอว หีนชฺฌาสยตาย ลามกสภาวํ. อสุจินฺติ อปริสุทฺเธหิ กายกมฺมาทีหิ สมนฺนาคตตฺตา น สุจึ. สงฺกสฺสรสมาจารนฺติ กิญฺจิเทว อสารุปฺปํ ทิสฺวา "อิทํ อิมินา กตํ ภวิสฺสตี"ติ เอวํ ปเรสํ อาสงฺกนียตาย สงฺกาย สริตพฺพสมาจารํ, อถ วา เกนจิ กรณีเยน มนฺตยนฺเต ภิกฺขู ทิสฺวา "กจฺจิ นุ โข อิเม มยา กตกมฺมํ ชานิตฺวา มนฺเตนฺตี"ติ อตฺตโนเยว สงฺกาย สริตพฺพมาจารํ.