อโนมสตฺตปริโภคํ `รตนนฺ'ติ ปวุจฺจตีติ. ๑- ยทิ จ จิตฺตตีกตาทิภาวเน รตนํ นาม โหติ, สติปฏฺฐานาทีนํเยว ภูตโต รตนภาโว. โพธิปกฺขิยธมฺมานํ หิ โส อานุภาโว, ยํ สาวกา สาวกปารมีญาณํ, ปจฺเจกสมฺพุทฺธา ปจฺเจกโพธิญาณํ, สมฺมาสมฺพุทฺธา สมฺมาสมฺโพธึ อธิคจฺฉนฺตีติ อาสนฺนการณตฺตา. ปรมฺปรการณํ หิ ทานาทิอุปนิสฺสโยติ เอวํ รติชนนฏฺเฐน จิตฺตีกตาทิอฏฺเฐน จ รตนภาโว โพธิอปกฺขิยธมฺมานํ สาติสโย. เตน วุตฺตํ "ตตฺริมานิ รตนานิ, เสยฺยถิทํ, จตฺตาโร สติปฏฺฐานา"ติอาทิ.

ตตฺถ อารมฺมเณ ปกฺขนฺทิตฺวา อุปฏฺฐานฏฺเฐน อุปฏฺฐานํ. สติเยว ปฏฺฐานํ สติปฏฺฐานํ. อารมฺมณสฺส ปน กายาทิวเสน จตุพฺพิธตฺตา วุตฺตํ "จตฺตาโร สติปฏฺฐานา"ติ. ตถา หิ กายเวทนาจิตฺตธมฺเมสุ สุภสุขนิจฺจอตฺตสญฺญานํ ปหานโต อสุภทุกฺขานิจฺจานตฺตภาวคฺคหณโต จ เนสํ กายานุปสฺสนาทิภาโว วิภตฺโต.

สมฺมา ปทหนฺติ เอเตน, สยํ วา สมฺมา ปทหติ, ปสตฺถํ, สุนฺทรํ วา ปทหนนฺติ สมฺมปฺปธานํ. ปุคฺคลสฺส วา สมฺมเทว ปธานภาวกรณโต สมฺมปฺปธานํ, วีริยสฺเสตํ อธิวจนํ. ตมฺปิ อนุปฺปนฺนุปฺปนฺนานํ อกุสลานํ อนุปฺปาทนปหานวเสน อนุปฺปนฺนุปฺปนฺนานํ กุสลานํ ธมฺมานํ อุปฺปาทนวฑฺฒนวเสน จ จตุกิจฺจํ กตฺวา ๒- วุตฺตํ "จตฺตาโร สมฺมปฺปธานา"ติ.

อิชฺฌตีติ อิทฺธิ, สมิชฺฌติ นิปฺผชฺชตีติ อตฺโถ. อิชฺฌนฺติ วา เอตาย สตฺตา อิทฺธา วุฑฺฒา อุกฺกํสคตา โหนฺตีติ อิทฺธิ. ปฐเมน อตฺเถน อิทฺธิ เอว