[๓] เทวปุตฺตสฺส วจนํ สุตฺวา ภควา "อเสวนา จ พาลานนฺ"ติ คาถมาห. ตตฺถ อเสวนาติ อภชนา อปยิรุปาสนา. พาลานนฺติ พลนฺติ น ชานนฺตีติ พาลา ๑- อสฺสสิตปสฺสสิตมตฺเตน ชีวนฺติ, น ปญฺญาชีวิเตนาติ อธิปฺปาโย. เตสํ พาลานํ. ปณฺฑิตานนฺติ ปณฺฑนฺตีติ ๒- ปณฺฑิตา, สนฺทิฏฺฐิกสมฺปรายิเกสุ อตฺเถสุ ญาณคติยา คจฺฉนฺตีติ อธิปฺปาโย. เตสํ ปณฺฑิตานํ. เสวนาติ ภชนา ปยิรุปาสนา ตํสหายตา ตํสมฺปวงฺกตา. ๓- ปูชาติ สกฺการครุการมานนวนฺทนา. ปูชเนยฺยานนฺติ ปูชารหานํ. เอตมฺมงฺคลมุตฺตมนฺติ ยา จ พาลานมเสวนา, ยา จ ปณฺฑิตานํ เสวนา, ยา จ ปูชา, ตํ สพฺพํ สมฺปิณฺเฑตฺวา อาห "เอตมฺมงฺคลมุตฺตมนฺ"ติ. ยํ ตยา ปุฏฺฐํ "พฺรูหิ มงฺคลมุตฺตมนฺ"ติ, เอตฺถ ตาว เอตมฺมงฺคลมุตฺตมนฺติ คณฺหาหีติ วุตฺตํ โหติ. อยเมติสฺสา คาถาย ปทวณฺณนา.

อตฺถวณฺณนา ปนสฺสา เอวํ เวทิตพฺพา:- เอวเมตํ เทวปุตฺตสฺส วจนํ สุตฺวา ภควา "อเสวนา จ พาลานนฺ"ติ อิมํ คาถมาห. ตตฺถ ยสฺมา จตุพฺพิธา คาถา ๔- ปุจฺฉิตคาถา อปุจฺฉิตคาถา สานุสนฺธิกคาถา อนนุสนฺธิกคาถาติ. ตตฺถ "ปุจฺฉามิ ตํ โคตม ภูริปญฺญ, กถํกโร สาวโก สาธุ โหตี"ติ ๕- จ "กถํ นุ ตฺวํ มาริส โอฆมตรี"ติ ๖- จ เอวมาทีสุ ปุจฺฉิเตน กถิตา ปุจฺฉิตคาถา. "ยํ ปเร สุขโต อาหุ, ตทริยา อาหุ ทุกฺขโต"ติ. เอวมาทีสุ ๗- อปุจฺฉิเตน อตฺตชฺฌาสย- วเสเนว กถิตา อปุจฺฉิตคาถา. สพฺพาปิ พุทฺธานํ กถา ๘- "สนิทานาหํ ภิกฺขเว ธมฺมํ เทเสสฺสามี"ติ ๙- วจนโต สานุสนฺธิกคาถา. อนนุสนฺธิกคาถา อิมสฺมึ สาสเน นตฺถิ. เอวเมตาสุ คาถาสุ อยํ เทวปุตฺเตน ปุจฺฉิเตน ภควตา กถิตตฺตา ปุจฺฉิตคาถา. ยญฺจ ๑๐- ยถา เฉโก ปุริโส กุสโล มคฺคสฺส กุสโล อมคฺคสฺส มคฺคํ ปุฏฺโฐ ปฐมํ วิชหิตพฺพํ อาจิกฺขิตฺวา ปจฺฉา คเหตพฺพํ อาจิกฺขติ "อมุกสฺมึ

@๓ ฉ.ม. ตํสมฺปวงฺกตา ตํสมงฺคิตา ๔ สี.,อิ. กถา

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒๔๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๕. มงคลสูตร”