@๓ ฉ.ม. ปญฺญายนฺติ ๔ ม. อนากิณฺณวิหารตาย

@๕ สี. ปติฏฺฐานเมว, ปติฏฺฐานฏฺเฐน, สุ.วิ. ๒/๑๖๗/๑๕๗, ฐานฏฺเฐน สา.ป. ๓/๓๕๖

@๖ ฉ.ม. เอวํ ๗ ที.มหา. ๑๐/๗/๓, องฺ. สตฺตก. ๒๓/๗๑/๑๔๑ (สฺยา) มารณนฺติกํ เวทนํ ทส มาเส วิกฺขมฺเภสิ, เอวํ ปุนปฺปุนํ ตํ สมาปตฺตึ สมาปชฺชิตฺวา วิกฺขมฺเภนฺโต อิมํ ภทฺทกปฺปเมว ติฏฺเฐยฺยา"ติ. กสฺมา ปน น ฐิโตติ? อุปาทินฺนกสรีรํ นาม ขณฺฑิจฺจาทีหิ อภิภุยฺยติ, พุทฺธา จ ปน ขณฺฑิจฺจาทิภาวํ อปฺปตฺวา ปญฺจเม อายุโกฏฺฐาเส พหุชนสฺส ปิยมนาปกาเลเยว ปรินิพฺพายนฺติ. พุทฺธานุพุทฺเธสุ อคฺคสาวกมหาสาวเกสุ ปรินิพฺพุเตสุ อปริวาเรน เอกเกเนว ฐาตพฺพํ โหติ, ทหรสามเณรปริวาเรน วา. ตโต "อโห พุทฺธานํ ปริสา"ติ หีเฬตพฺพตํ อาปชฺเชยฺย, ตสฺมา น ฐิโตติ. เอวํ วุตฺเตปิ โส ปน วุจฺจติ "อายุกปฺโป"ติ อิทเมว อฏฺฐกถาย นิยมิตํ.

โอฬาริเก นิมิตฺเตติ ถูเล สญฺญุปฺปาทเน. ถูลสญฺญุปฺปาทนํ เหตํ, "ติฏฺฐตุ ภควา กปฺปนฺ"ติ สกลกปฺปํ อวฏฺฐานยาจนาย ยทิทํ "ยสฺส กสฺสจิ อานนฺท จตฺตาโร อิทฺธิปาทา ภาวิตา"ติอาทินา อญฺญาปเทเสน อตฺตโน จตุริทฺธิปาทภาวนานุภาเวน กปฺปํ อวฏฺฐานสมตฺถตาวิภาวนํ. โอภาเสติ ปากฏวจเน. ปากฏเญฺหตํ วจนํ ๑- ปริยายํ มุญฺจิตฺวา อุชุกเมว อตฺตโน อธิปฺปายวิภาวนํ.