คจฺฉ ตฺวํ อานนฺทาติ ยสฺมา ทิวาวิหารตฺถาย อิธาคโต, ตสฺมา อานนฺท คจฺฉ ตฺวํ ยถารุจิตํ ฐานํ ทิวาวิหาราย. เตเนวาห "ยสฺส ทานิ กาลํ มญฺญสี"ติ.

มาโร ปาปิมาติ เอตฺถ สตฺเต อนตฺเถ นิโยเชนฺโต มาเรตีติ มาโร. ปาปิมาติ ตสฺเสว เววจนํ. โส หิ ปาปธมฺเมน สมนฺนาคตตฺตา `ปาปิมา'ติ วุจฺจติ. ภาสิตา โข ปเนสาติ อยญฺหิ ภควติ โพธิมณฺเฑ สตฺต สตฺตาเห อติกฺกมิตฺวา อชปาลนิโคฺรเธ วิหรนฺเต อตฺตโน ธีตาสุ อาคนฺตฺวา อิจฺฉาวิฆาตํ ปตฺวา คตาสุ อยํ "อตฺเถโส อุปาโย"ติ จินฺเตนฺโต อาคนฺตฺวา "ภควา ยทตฺถํ ตุเมฺหหิ ปารมิโย ปูริตา, โส โว อตฺโถ อนุปฺปตฺโต, ปฏิวิทฺธํ สพฺพญฺญุตญฺญาณํ, กึ เต โลกวิจรเณนา"ติ ๑- วตฺวา ยถา อชฺช, เอวเมว "ปรินิพฺพาตุ ทานิ ภนฺเต ภควา"ติ ยาจิ. ภควา จสฺส "น ตาวาหนฺ"ติอาทีนิ วตฺวา ปฏิกฺขิปิ. ตํ สนฺธาย อิทานิ "ภาสิตา โข ปเนสา"ติอาทิมาห.

ตตฺถ วิยตฺตาติ อริยมคฺคาธิคมวเสน พฺยตฺตา. วินีตาติ ตเถว กิเลสวินยเนน วินีตา. วิสารทาติ สารชฺชกรานํ ทิฏฺฐิวิจิกิจฺฉาทีนํ ปหาเนน วิสารทภาวํ ปตฺตา. พหุสฺสุตาติ เตปิฏกวเสน พหุ สุตเมเตสนฺติ พหุสฺสุตา. ตเมว ธมฺมํ ธาเรนฺตีติ ธมฺมธรา. อถ วา พหุสฺสุตาติ ปริยตฺติพหุสฺสุตา เจว ปฏิเวธพหุสฺสุตา จ. ธมฺมธราติ ปริยตฺติธมฺมานญฺเจว ปฏิเวธธมฺมานญฺจ ธารณโต ธมฺมธราติ เอวมฺเปตฺถ อตฺโถ เวทิตพฺโพ. ธมฺมานุธมฺมปฏิปนฺนาติ อริยธมฺมสฺส อนุธมฺมภูตํ วิปสฺสนาธมฺมํ