อิเม กิร ทิฏฺฐิคติกา นานาเทสโต อาคนฺตฺวา สาวตฺถิยํ ปฏิวสนฺตา เอกทา สมยปฺปวาทเก สนฺนิปติตฺวา อตฺตโน อตฺตโน วาทํ ปคฺคยฺห อญฺญวาเท ขุํเสนฺตา วิวาทาปนฺนา อเหสุํ. เตน วุตฺตํ "เต ภณฺฑนชาตา"ติอาทิ.

ตตฺถ ภณฺฑนํ นาม กลหสฺส ปุพฺพภาโค. ภณฺฑนชาตาติ ชาตภณฺฑนา. กลโห กลโห เอว, กลสฺส วา หนนโต กลโห ทฏฺฐพฺโพ. อญฺญมญฺญสฺส วิรุทฺธํ วาทํ อาปนฺนาติ วิวาทาปนฺนา. มมฺมฆฏฺฏนโต มุขเมว สตฺตีติ มุขสตฺติ, ผรุสวาจา. ผลูปจาเรน วิย หิ การณํ การณูปจาเรน ผลมฺปิ โวหริยติ ยถา ตํ "สุโข พุทฺธุปฺปาโท, ปาปกมฺมํ ปจฺจนุโภตี"ติ ๑- จ. ตาหิ มุขสตฺตีหิ วิตุทนฺตา วิชฺฌนฺตา วิหรนฺติ. เอทิโส ธมฺโมติ ธมฺโม อวิปรีตสภาโว เอทิโส เอวรูโป, ยถา มยา วุตฺตํ "สสฺสโต โลโก"ติ. เนทิโส ธมฺโมติ น เอทิโส ธมฺโม, ยถา ตยา วุตฺตํ "อสสฺสโต โลโก"ติ, เอวํเสสปเทหิปิ โยเชตพฺพํ. โส จ ติตฺถิยานํ วิวาโท สกลนคเร ปากโฏ ชาโต. อถ ภิกฺขู สาวตฺถึ ปิณฺฑาย ปวิฏฺฐา ตํ สุตฺวา "อตฺถิ โน อิทํ กถาปาภตํ, ยนฺนูน มยํ อิมํ ปวตฺตึ ภควโต อาโรเจยฺยาม, อปฺเปวนาม ตํ นิสฺสาย สตฺถุ สณฺหสุขุมํ ธมฺมเทสนํ ลเภยฺยามา"ติ. เต ปจฺฉาภตฺตํ ธมฺมเทสนากาเล ภควโต เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. เตน วุตฺตํ "อถ โข สมฺพหุลา ภิกฺขู"ติอาทิ.

ตํ สุตฺวา ภควา อญฺญติตฺถิยานํ ธมฺมสฺส อยถาภูตปชานนํ ปกาเสนฺโต "อญฺญติตฺถิยา ภิกฺขเว"ติอาทิมาห. ตตฺถ อนฺธาติ ปญฺญาจกฺขุวิรเหน อนฺธา. เตนาห "อจกฺขุกา"ติ. ปญฺญา หิ อิธ "จกฺขู"ติ อธิปฺเปตา. ตถาหิ วุตฺตํ "อตฺถํ น ชานนฺตี"ติอาทิ. ตตฺถ อตฺถํ น ชานนฺตี"ติ อิธโลกตฺถํ ปรโลกตฺถํ น ชานนฺติ, อิธโลกปรโลเกสุ วุฑฺฒึ อพฺภุทยํ นาวพุชฺฌนฺติ, ปรมตฺเถ ปน

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๕๐๘

ที่มาและฉบับอื่นของ “๔. กิรสูตร ที่ ๑”