อิติ ภควา ติตฺถิยานํ โมหทิฏฺฐิปฏิลาภภาเวน ปญฺญาจกฺขุเวกลฺลโต อนฺธภาวํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ ตมตฺถํ ชจฺจนฺธูปมาย ปกาเสตุํ "ภูตปุพฺพํ ภิกฺขเว"ติอาทิมาห. ตตฺถ ภูตปุพฺพนฺติ ปุพฺเพ ภูตํ, อตีตกาเล นิพฺพตฺตํ. อญฺญตโร ราชา อโหสีติ ปุราตโน นามโคตฺเตหิ โลเก อปากโฏ เอโก ราชา อโหสิ. โส ราชา อญฺญตรํ ปุริสํ อามนฺเตสีติ ตสฺส กิร รญฺโญ โสภคฺคปฺปตฺตํ สพฺพงฺคสมฺปนฺนํ อตฺตโน โอปวยฺหํ หตฺถึ อุปฏฺฐานํ อาคตํ ทิสฺวา เอตทโหสิ "ภทฺทกํ วต โก หตฺถิยานํ ทสฺสนียนฺ"ติ. เตน จ สมเยน เอโก ชจฺจนฺโธ ราชงฺคเณน คจฺฉติ. ตํ ทิสฺวา ราชา จินฺเตสิ "มหาชานิยา โข อิเม อนฺธา, เย เอวรูปํ ทสฺสนียํ น ลภนฺติ ทฏฺฐุํ. ยนฺนูนาหํ อิมิสฺสา สาวตฺถิยา ยตฺตกา ชจฺจนฺธา, สพฺเพ เต สนฺนิปาตาเปตฺวา เอกเทสํ เอกเทสํ หตฺเถน ผุสาเปตฺวา เตสํ วจนํ สุเณยฺยนฺ"ติ. เกฬิสีโล ราชา เอเกน ปุริเสน สาวตฺถิยา สพฺเพ ชจฺจนฺเธ สนฺนิปาตาเปตฺวา ตสฺส ปุริสสฺส สญฺญํ อทาสิ. "ยถา เอเกโก ชจฺจนฺโธ สีสาทิกํ เอเกกํเยว หตฺถิสฺส องฺคํ ผุสิตฺวา `หตฺถี มยา ทิฏฺโฐ'ติ สญฺญํ อุปฺปาเทสิ, ตถา กโรหี"ติ. โส ปุริโส ตถา อกาสิ. อถ ราชา เต ชจฺจนฺเธ ปจฺเจกํ ปุจฺฉิ "กีทิโส ภเณ หตฺถี"ติ. เต อตฺตนา ทิฏฺฐทิฏฺฐาวยวเมว หตฺถึ กตฺวา วทนฺตา "เอทิโส หตฺถี, เนทิโส หตฺถี"ติ อญฺญมญฺญํ กลหํ กโรนฺตา หตฺถาทีหิ อุปกฺกมิตฺวา ราชงฺคเณ มหนฺตํ โกลาหลมกํสุ. ราชา สปริชโน เตสํ ตํ วิปฺปการํ ทิสฺวา ผาสุเกหิ ภิชฺชมาเนหิ หทเยน อุคฺคเตน มหาหสิตํ หสิ. เตน วุตฺตํ "อถ โข ภิกฺขเว โส ราชา ฯเปฯ อตฺตมโน อโหสี"ติ.

ตตฺถ อมฺโภติ อาลปนํ. ยาวตกาติ ยตฺตกา. ชจฺจนฺธาติ ชาติยา อนฺธา, ชาติโต ปฏฺฐาย อจกฺขุกา. เอกชฺฌนฺติ เอกโต. ภเณติ อพหุมานาลาโป. หตฺถึ ทสฺเสหีติ ยถาวุตฺตหตฺถึ สยาเปตฺวา ทสฺเสหิ. โส จ สุสิกฺขิตตฺตา อปริปฺผนฺทนฺโต นิปชฺชิ. ทิฏฺโฐ โน หตฺถีติ หตฺเถน ปรามสนํ ทสฺสนํ กตฺวา อาหํสุ. เตน ปุริเสน สีสํ ปรามสาเปตฺวา "เอทิโส หตฺถี"ติ สญฺญาปิตตฺตา ตาทิสํเยว นํ หตฺถึ สญฺชานนฺตา ชจฺจนฺธา "เอทิโส เทว หตฺถี เสยฺยถาปิ กุมฺโภ"ติ วทึสุ. กุมฺโภติ จ ฆโฏติ อตฺโถ. ขีโลติ นาคทนฺตขีโล. โสณฺโฑติ หตฺโถ. นงฺคลีสา นงฺคลสฺส สิรสฺส อีสา. กาโยติ สรีรํ. โกฏฺโฐติ กุสูโล. ปาโทติ ชงฺโฆ. ถูโณติ ถมฺโภ. นงฺคุฏฺฐนฺติ วาลสฺส อุริมปฺปเทโส. วาลธีติ วาลสฺส อคฺคปฺปเทโส มุฏฺฐีหิ สํสุมฺภึสูติ ๑- มุฏฺฐิโย พนฺธิตฺวา ปหรึสุ, มุฏฺฐิฆาตํ อกํสุ. อตฺตมโน อโหสีติ เกฬิสีลตฺตา โส ราชา เตน ชจฺจนฺธานํ กลเหน อตฺตมโน ปหาเสน คหิตมโน อโหสิ.