@๗ ม. ปทํ สนฺตนฺติ, ฉ. อมตญฺจสนฺตนฺติ, สํ.สฬา. ๑๘/๗๕๑(๔๐๙)/๔๕๓ (สฺยา)

@๘ สี.,ม. อเนกปริยาเยน หิ นิพฺพานานิสํสปฺปกาสเนน เตสํ ภิกฺขูนํ จิตฺตํ โตเสนฺโต หาเสนฺโต สมฺปหํเสติ สมสฺสาเสติ.

เตธาติ ภิกฺขู อฏฺฐึ กตฺวาติ "อตฺถิ กิญฺจิ อยํ โน อตฺโถ อธิคนฺตพฺโพ"ติ เอวํ สลฺลกฺเขตฺวา ตาย เทสนาย อตฺถิกา หุตฺวา. มนสิกตฺวาติ จิตฺเต ฐเปตฺวา อนญฺญวิหิตา ตํ เทสนํ อตฺตโน จิตฺตคตเมว กตฺวา. สพฺพํ เจตโส สมนฺนาหริตฺวาติ สพฺเพน การกจิตฺเตน อาทิโต ปฏฺฐาย ยาว ปริโยสานา เทสนํ อาวชฺชิตฺวา, ตคฺคตเมว อาโภคํ กตฺวาติ อตฺโถ. อถ วา สพฺพํ เจตโส ๑- สมนฺนาหริตฺวาติ สพฺพสฺมา จิตฺตโต เทสนํ สมฺมา อนุ อนุ อาหริตฺวา. อิทํ วุตฺตํ โหติ:- เทเสนฺตสฺส เยหิ จิตฺเตหิ เทสนา กตา, สพฺพสฺมา จิตฺตโต ปวตฺตํ เทสนํ พหิ คนฺตุํ อเทนฺโต สมฺมา อวิปรีตํ อนุ อนุ อาหริตฺวา อตฺตโน จิตฺตสนฺตานํ อาเนตฺวา ๒- ยถาเทสิตเทสิตํ เทสนํ สุฏฺฐุ อุปธาเรตฺวา. โอหิตโสตาติ อวหิตโสตา, สุฏฺฐุ ฐปิตโสตา. โอหิตโสตาติ วา อวิกฺขิตฺตโสตา. ตเมว อุปลพฺภมาโนปิ ๓- หิ สวเน อวิกฺเขโป สติสํวโร วิย จกฺขุนฺทฺริยาทีสุ ๔- โสตินฺทฺริเยปีติ วตฺตพฺพตํ อรหตีติ. ๔- เอตฺถ จ "อฏฺฐิกตฺวา"ติอาทีหิ จตูหิปิ ปเทหิ ปเทหิ เตสํ ภิกฺขูนํ ตปฺปรภาวโต สวเน อาทรทีปเนน สกฺกจฺจสวนํ ทสฺเสติ,

เอตมตฺถํ วิทิตฺวาติ เอตํ เตสํ ภิกฺขูนํ ตสฺสา นิพฺพานปฏิสํยุตฺตาย ธมฺมกถาย สวเน อาทรการิตํ สพฺพาการโต วิทิตฺวา. อิมํ อุทานนฺติ อิมํ นิพฺพานสฺส ตพฺพิธุรธมฺมเทสนามุเขน ปรมตฺถโต วิชฺชมานภาววิภาวนํ อุทานํ อุทาเนสิ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๒,๕๖๗

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. นิพพานสูตร ที่ ๑”