เยน ภควา เตนุปสงฺกมีติ โส กิรายสฺมา เอกทิวสํ ราชคเห ปิณฺฑาย จริตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ ปิณฺฑปาตปฏิกฺกนฺโต ภควโต วตฺตํ ทสฺเสตฺวา ทิวาฏฺฐานํ คนฺตฺวา อุทกกุมฺภโต อุทกํ คเหตฺวา ปาเท ปกฺขาเลตฺวา คตฺตานิ สีตึ กตฺวา จมฺมขณฺฑํ ปญฺญาเปตฺวา นิสินฺโน กาลปริจฺเฉทํ กตฺวา สมาปตฺตึ สมาปชฺชิ. อถายสฺมา ยถากาลปริจฺเฉทํ สมาปตฺติโต วุฏฺฐหิตฺวา อตฺตโน อายุสงฺขาเร โอโลเกสิ. ตสฺส ๑- เต ปริกฺขีณา กติปยมุหุตฺติกา อุปฏฺฐหึสุ, โส จินฺเตสิ "น โข เมตํ ปฏิรูปํ, ยมหํ สตฺถุ อนาโรเจตฺวา สพฺรหฺมจารีหิ จ อวิทิโต อิธ ยถานิสินฺโนว ปรินิพฺพายิสฺสามิ. ยนฺนูนาหํ สตฺถารํ อุปสงฺกมิตฺวา ปรินิพฺพานํ อนุชานาเปตฺวา สตฺถุ วตฺตํ ทสฺเสตฺวา สาสนสฺส นิยฺยานิกภาวทสฺสนตฺถํ มยฺหํ อิทฺธานุภาวํ วิภาเวนฺโต อากาเส นิสีทิตฺวา เตโชธาตุํ สมาปชฺชิตฺวา ปรินิพฺพาเยยฺยํ. เอวํ สนฺเต เย มยิ อสฺสทฺธา อปฺปสนฺนา, เตสมฺปิ ปสาโท อุปฺปชฺชิสฺสติ, ตทสฺส เตสํ ทีฆรตฺตํ หิตาย สุขายา"ติ. เอวญฺจ โส อายสฺมา จินฺเตตฺวา ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา สพฺพนฺตํ ตเถว อกาสิ. เตน วุตฺตํ "อถ โข อายสฺมา ทพฺโพ มลฺลปุตฺโต เยน ภควา เตนุปสงฺกมี"ติอาทิ.

ตตฺถ ปรินิพฺพานกาโล เมติ "ภควา มยฺหํ อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพานกาโล อุปฏฺฐิโต, ตมหํ ภควโต อาโรเจตฺวา ปรินิพฺพายิตุกาโมมฺหี"ติ ทสฺเสติ. เกจิ ปนาหุ "น ตาว เถโร ชิณฺโณ, น จ คิลาโน, ปรินิพฺพานาย จ สตฺถารํ อาปุจฺฉติ, กึ ตตฺถ ๑- การณํ? `เมตฺติยภูมชกา ภิกฺขู ปุพฺเพ มํ อมูลเกน ปาราชิเกน อนุทฺธํเสสุํ, ตสฺมึ อธิกรเณ วูปสนฺเตปิ อกฺโกสนฺติเยว. เตสํ สทฺทหิตฺวา อญฺเญปิ ปุถุชฺชนา มยิ อคารวํ ปริภวญฺจ กโรนฺติ. อิมญฺจ ทุกฺขภารํ นิรตฺถกํ วหิตฺวา กึ ปโยชนํ, ตสฺมาหํ อิทานิเยว ปรินิพฺพายิสฺสามี'ติ สนฺนิฏฺฐานํ กตฺวา สตฺถารํ อาปุจฺฉี"ติ. ตํ อการณํ. น หิ ขีณาสวา อปริกฺขีเณ