อปโร นโย:- ภควตาติ เอเตน สตฺตานํ โลกิยโลกุตฺตรสมฺปตฺติ- อภิกงฺขาทีปเนน ตถาคตสฺส มหากรุณา ปกาสิตา โหติ, อรหตาติ เอเตน ปหานสมฺปตฺติทีปเนน ๑- ปหานปญฺญา ปกาสิตา โหติ. ตตฺถ ปญฺญายสฺส ธมฺมรชฺชปตฺติ, กรุณาย ธมฺมสํวิภาโค. ปญฺญาย สํสารทุกฺขนิพฺพิทา, กรุณาย สํสารทุกฺขสหนํ. ๒- ปญฺญาย ปรินิพฺพานาภิมุขภาโว, กรุณาย ตทธิคโม. ปญฺญาย สยํ ตรณํ, กรุณาย ปเรสํ ตารณํ. ปญฺญาย พุทฺธภาวสิทฺธิ, กรุณาย พุทฺธกิจฺจสิทฺธิ. กรุณาย วา โพธิสตฺตภูมิยํ สํสาราภิมุขภาโว, ปญฺญาย ตตฺถ อนภิรติ. ตถา กรุณาย ปเรสํ อวิหึสนํ, ปญฺญาย สยํ ปเรหิ อภายนํ. กรุณาย ปรํ รกฺขนฺโต อตฺตานํ รกฺขติ, ปญฺญาย อตฺตานํ รกฺขนฺโต ปรํ รกฺขติ. ตถา กรุณาย อปรนฺตโป, ปญฺญาย อนตฺตนฺตโป. เตน อตฺตหิตาย ปฏิปนฺนาทีสุ จตุตฺถปุคฺคลภาโว สิทฺโธ โหติ.
ตถา กรุณาย โลกนาถตา, ปญฺญาย อตฺตนาถตา. กรุณาย จสฺส นินฺนตาภาโว, ปญฺญาย อุนฺนตาภาโว. ตถา กรุณาย สพฺพสตฺเตสุ ชนิตานุคฺคโห, ปญฺญานุคตตฺตา น จ น สพฺพตฺถ วิรตฺตจิตฺโต. ปญฺญาย สพฺพธมฺเมสุ วิรตฺตจิตฺโต, กรุณานุคตตฺตา น จ น สพฺพสตฺตานุคฺคหาย ปวตฺโต. ยถา หิ กรุณา ตถาคตสฺส สิเนหโสกวิรหิตา, เอวํ ปญฺญา อหํการมมํการวินิมุตฺตาติ อญฺญมญฺญํ วิโสธิตา ๓- ปรมวิสุทฺธาติ ทฏฺฐพฺพา. ตตฺถ ปญฺญาเขตฺตํ พลานิ, กรุณาเขตฺตํ เวสารชฺชานิ. เตสุ พลสมาโยเคน ปเรหิ น อภิภุยฺยติ, เวสารชฺชสมาโยเคน ปเร อภิภวติ. พเลหิ สตฺถุสมฺปทาสิทฺธิ, เวสารชฺเชหิ
@๒ ม.,อิ. สํสารทุกฺขปฺปหานํ ๓ ม. วิเหฐิตา สาสนสมฺปทาสิทฺธิ. ตถา พเลหิ พุทฺธรตนสิทฺธิ, เวสารชฺเชหิ ธมฺมรตนสิทฺธีติ อยเมตฺถ "ภควตา อรหตา"ติ ปททฺวยสฺส อตฺถโยชนาย มุขมตฺตทสฺสนํ.