อถ วา อริเยหิ อวิรุทฺธวจนภาวทสฺสนตฺถํ ทฺวิกฺขตฺตุํ "วุตฺตนฺ"ติ วุตฺตํ. ยถา หิ ภควา กุสลากุสลสาวชฺชานวชฺชเภเท ธมฺเม ปวตฺตินิวตฺติโย สมฺมุติปรมตฺเถ จ อวิสํวาเทนฺโต วทติ, เอวํ ธมฺมเสนาปติปฺปภุตโย อริยาปิ ภควติ ธรมาเน ปรินิพฺพุเต จ ตสฺเสว เทสนํ อนุคนฺตฺวา วทนฺติ, น ตตฺถ นานาวาทกา. ตสฺมา วุตฺตมรหตา ตโต ปรภาเค อรหตา อริยสํเฆนาปีติ เอวํ อริเยหิ อวิรุทฺธวจนภาวทสฺสนตฺถมฺปิ เอวํ วุตฺตํ.

อถ วา ปุริเมหิ สมฺมาสมฺพุทฺเธหิ วุตฺตนยภาวทสฺสนตฺถํ ทฺวิกฺขตฺตุํ "วุตฺตนฺ"ติ วุตฺตํ. สติปิ ชาติโคตฺตายุปฺปมาณาทิวิเสเส ทสพลาทิคุเณหิ วิย ธมฺมเทสนาย พุทธานํ วิเสโส นตฺถิ, อญฺญมญฺญํ อตฺตนา จ เต ปุพฺเพนาปรํ อวิรุทฺธเมว วทนฺติ. ตสฺมา วุตฺตํ เหตํ, ยถา พุทฺเธหิ อตฺตนา จ ปุพฺเพ, อิทานิปิ อมฺหากํ ภควตา ตเถว วุตฺตํ อรหตาติ เอวํ ปุริมพุทฺเธหิ อตฺตนา จ สุตฺตนฺตเรสุ วุตฺตนยภาวทสฺสนตฺถมฺปิ ทฺวิกฺขตฺตุํ "วุตฺตนฺ"ติ วุตฺตํ. เตน พุทฺธานํ เทสนาย สพฺพตฺถ อวิโรโธ ทีปิโต โหติ.

อถ วา "วุตฺตนฺ"ติ ยเทตํ ทุติยํ ปทํ ตํ อรหนฺตวุตฺตภาววจนํ ทฏฺฐพฺพํ. อิทํ วุตฺตํ โหติ:- วุตฺตํ เหตํ ภควตา อรหตาปิ วุตฺตํ "เอกธมฺมํ ภิกฺขเว"ติอาทิกํ อิทานิ วุจฺจมานวจนนฺติ. อถ วา "วุตฺตนฺ"ติ ยเทตํ ทุติยํ ปทํ, ตํ น วจนตฺถํ, อถ โข วปนตฺถํ ทฏฺฐพฺพํ. เตเนตํ ทสฺเสติ "วุตฺตํ เหตํ ภควตา, ตญฺจ โข น วุตฺตมตฺตํ น กถิตมตฺตํ, อถ โข เวเนยฺยานํ กุสลมูลํ วปิตนฺ"ติ อตฺโถ. อถ วา ยเทตํ วุตฺตนฺติ ทุติยํ ปทํ, ตํ วตฺตนตฺถํ. อยํ หิสฺส อตฺโถ:- วุตฺตํ เหตํ ภควตา อรหตา, ตญฺจ โข น วุตฺตมตฺตํ, อปิจ ตทตฺถชาตํ วุตฺตํ จริตนฺติ. เตน ยถาวาที ภควา, ตถาการีติ ทสฺเสติ. อถ วา วุตฺตํ ภควตา วุตฺตวจนํ อรหตา วุตฺตํ ยุตฺเตนาติ อตฺโถ.

อถ วา "วุตฺตนฺ"ติ สงฺเขปกถาอุทฺทิสนํ สนฺธายาห, ปุน "วุตฺตนฺ"ติ วิตฺถารกถานิทสฺสนํ. ภควา หิ สงฺเขปโต วิตฺถารโต จ ธมฺมํ เทเสติ. อถ วา ภควโต ทุรุตฺตวจนาภาวทสฺสนตฺถํ "วุตฺตํ เหตํ ภควตา"ติ วตฺวา ปุน "วุตฺตนฺ"ติ วุตฺตํ. สพฺพทา ญาณานุคตวจีกมฺมตาย หิ ภควโต สวาสนปหีนสพฺพโทสสฺส อกฺขลิตพฺยปฺปถสฺส กทาจิปิ ทุรุตฺตํ นาม นตฺถิ. ยถา เกจิ โลเก สติสมฺโมเสน วา ทวา วา รวา วา กิญฺจิ วตฺวา อถ ปฏิลทฺธสญฺญา ปุพฺเพ วุตฺตํ อวุตฺตํ วา กโรนฺติ ปฏิสงฺขโรนฺติ วา, น เอวํ ภควา. ภควา ปน นิจฺจกาลํ สมาหิโต อสมฺโมสธมฺโม อสมฺโมหธมฺโม จ สพฺพญฺญุตญฺญาณสมุปพฺยูฬฺหาย ปฏิภานปฏิสมฺภิทาย อุปนีตมตฺถํ อปริมิตกาลํ สมฺภตปุญฺญสมฺภารสมุทาคเตหิ อนญฺญสาธารเณหิ วิสทวิสุทฺเธหิ กรณวิเสเสหิ โสตายตนรสายตนภูตํ สุณนฺตานํ อมตวสฺสํ วสฺสนฺโต วิย โสตพฺพสารํ สวนานุตฺตริยํ จตุสจฺจํ ปกาเสนฺโต กรวีกรุตมญฺชุนา สเรน สภาวนิรุตฺติยา เวเนยฺยชฺฌาสยานุรูปํ วจนํ วทติ, นตฺถิ ตตฺถ วาลคฺคสตฺตมฺปิ อวกฺขลิตํ, กุโต ปน ทุรุตฺตาวกาโส. ตสฺมา "ยํ ภควตา วุตฺตํ, ตํ วุตฺตเมว, น อวุตฺตํ ทุรุตฺตํ วา กทาจิ โหตี"ติ ทสฺสนตฺถํ "วุตฺตํ เหตํ ภควตา"ติ วตฺวา ปุน "วุตฺตมรหตา"ติ วุตฺตนฺติ น เอตฺถ ปุนรุตฺตโทโสติ เอวเมตฺถ ปุนรุตฺตสทฺทสฺส สาตฺถกตา เวทิตพฺพา.