เอตฺถาห "กสฺมา ปเนตฺถ ยถา อญฺเญสุ สุตฺเตสุ `เอวมฺเม สุตํ เอกํ สมยํ ภควา'ติอาทินา กาลเทเส อปทิสิตฺวาว นิทานํ ภาสิตํ, เอวํ น ภาสิตนฺ"ติ. อปเร ตาว อาหุ:- น ปน เถเรน ภาสิตตฺตา. อิทํ หิ นิทานํ น อายสฺมตา อานนฺเทน ปฐมํ ภาสิตํ, ขุชฺชุตฺตราย ปน ภควตา อุปาสิกาสุ พหุสฺสุตภาเวน เอตทคฺเค ฐปิตาย เสกฺขปฺปฏิสมฺภิทาปฺปตฺตาย อริยสาวิกาย สามาวติปฺปมุขานํ ปญฺจนฺนํ อิตฺถิสตานํ ปฐมํ ภาสิตํ.

ตตฺรายํ อนุปุพฺพิกถา:- อิโต กิร กปฺปสตสหสฺสมตฺถเก ปทุมุตฺตโร นาม สมฺมาสมฺพุทฺโธ โลเก อุปฺปชฺชิตฺวา ปวตฺติตวรธมฺมจกฺโก หํสวติยํ วิหรติ. อเถกทิวสํ หํสวติยํ เอกา กุลธีตา สตฺถุ ธมฺมเทสนํ โสตุํ คจฺฉนฺตีหิ อุปาสิกาหิ สทฺธึ อารามํ คตา สตฺถารํ เอกํ อุปาสิกํ พหุสฺสุตานํ เอตทคฺเค ฐเปนฺตํ ทิสฺวา อธิการํ กตฺวา ตํ ฐานนฺตรํ ปตฺเถสิ. สตฺถาปิ นํ พฺยากาสิ "อนาคเต โคตมสฺส นาม สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส สาวิกานํ อุปาสิกานํ พหุสฺสุตานํ อคฺคา ภวิสฺสตี"ติ. ตสฺสา ยาวชีวํ กุสลํ กตฺวา เทวโลเก นิพฺพตฺติตฺวา ปุน มนุสฺเสสูติ เอวํ เทวมนุสฺเสสุ สํสรนฺติยา กปฺปสตสหสฺสํ อติกฺกนฺตํ. ๒- อถ อิมสฺมึ ภทฺทกปฺเป อมฺหากํ ภควโต กาเล สา เทวโลกโต จวิตฺวา โฆสกเสฏฺฐิสฺส เคเห ทาสิยา กุจฺฉิสฺมึ ปฏิสนฺธึ คณฺหิ, อุตฺตราติสฺสา นามํ อกํสุ. สา ชาตกาเล ขุชฺชา อโหสีติ ขุชฺชุตฺตราเตฺวว ปญฺญายิตฺถ. สา อปรภาเค โฆสกเสฏฺฐินา รญฺโญ อุเทนสฺส ๓- สามาวติยา ทินฺนกาเล ตสฺสา ปริจาริกภาเวน ทินฺนา รญฺโญ อุเทนสฺส อนฺเตปุเร วสติ.

@๓ ฉ.ม. อุเตนสส, เอวมุปริปิ