๔. อวิชฺชานีวรณสุตฺตวณฺณนา

[๑๔] จตุตฺเถ "นาหํ ภิกฺขเว"ติอาทีสุ นกาโร ปฏิเสธตฺโถ. อหนฺติ ภควา อตฺตานํ นิทฺทิสติ. อญฺญนฺติ อิทานิ วตฺตพฺพอวิชฺชานีวรณโต อญฺญํ. เอกนีวรณมฺปีติ เอกนีวรณธมฺมมฺปิ. ๑- สมนุปสฺสามีติ เทฺว สมนุปสฺสนา ทิฏฺฐิสมนุปสฺสนา จ ญาณสมนุปสฺสนา จ. ตตฺถ "รูปํ อตฺตโต สมนุปสฺสตี"ติ อาทินา ๒- อาคตา อยํ ทิฏฺฐิสมนุปสฺสนา นาม "อนิจฺจโต สมนุปสฺสติ, โน นิจฺจโต"ติอาทินา ปน อาคตา อยํ ญาณสมนุปสฺสนา นาม. อิธาปิ ญาณสมนุปสฺสนาว อธิปฺเปตา. "สมนุปสฺสามี"ติ จ ปทสฺส นกาเรน สมฺพนฺโธ. อิทํ วุตฺตํ โหติ:- นาหํ ภิกฺขเว สพฺพญฺญุตญฺญาณสงฺขาเตน สมนฺตจกฺขุนา สพฺพธมฺเม หตฺถามลกํ วิย โอโลเกนฺโตปิ อญฺญํ เอกนีวรณมฺปิ น สมนุปสฺสามีติ.

เยน นีวรเณน นิวุตา ปชา ทีฆรตฺตํ สนฺธาวนฺติ สํสรนฺตีติ เยน นีวรณสภาวตฺตา นีวรเณน ธมฺมสภาวํ ชานิตุํ ปสฺสิตุํ ปฏิวิชฺฌิตุํ อทตฺวา ฉาเทตฺวา ปริโยนนฺธิตฺวา ฐาเนน อนฺธกาเรน นิวุตา สตฺตา อนาทิมตสํสาเร ๓- อปริมาเณ กปฺเป มหนฺเตสุ เจว ขุทฺทเกสุ จ ภวาทีสุ อปราปรุปฺปตฺติวเสน สพฺพโต ธาวนฺติ เจว สํสรนฺติ จ. อารมฺมณนฺตรสงฺกมนวเสน วา สนฺธาวนํ,