@๗ ฉ.ม. ตพฺภาวโต ๘ ฉ.ม. อพฺยภิจรณโต สรณนฺ"ติ อยํ สมานาธิกรณภาโว อธิปฺเปโต. อญฺญตฺถ ตุ คมิสมฺพนฺเธ สติ สรณคมนสฺส อปฺปสิทฺธิโต อนธิปฺเปโตติ อสาธิตเมตํ. ๑- "เอตํ สรณมาคมฺม สพฺพทุกฺขา ปมุจฺจตี"ติ เอตฺถ คมิสมฺพนฺเธปิ ปสิทฺเธ ๒- สรณคมนปฺปสิทฺธิโต สมานาธิกรณตฺตเมวาติ เจ. น ปุพฺเพ วุตฺตโทสปฺปสงฺคโต. ตตฺราปิ หิ สมานาธิกรณ- ภาเว สติ เอตํ พุทฺธธมฺมสํฆาขฺยํ สรณํ ๓- ปฏิหตจิตฺโตปิ อาคมฺม สพฺพทุกฺขา ปมุจฺเจยฺยาติ เอวํ ปุพฺเพ วุตฺตโทสปฺปสงฺโค เอว สิยา, น จ โน โทเสน อตฺถิ อตฺโถติ อสาธิตเมตํ. ๑- ยถา "มมํ หิ อานนฺท กลฺยาณมิตฺตํ อาคมฺม ชาติธมฺมา สตฺตา ชาติยา ปริมุจฺจนฺตี"ติ ๔- เอตฺถ ภควโต กลฺยาณมิตฺตสฺส อานุภาเวน ปริมุจฺจมานา สตฺตา "กลฺยาณมิตฺตํ อาคมฺม ปริมุจฺจนฺตี"ติ วุตฺตา. เอวมิธาปิ เอตสฺส พุทฺธธมฺมสํฆาขฺยสฺส ๕- สรณสฺสานุภาเวน มุจฺจมาโน "เอตํ สรณมาคมฺม, สพฺพทุกฺขา ปมุจฺจตี"ติ วุตฺโตติ เอวเมตฺถ อธิปฺปาโย เวทิตพฺโพ.

สเจ เอวํ ๖- สพฺพถาปิ น พุทฺธสฺส คมนียตฺตํ ยุชฺชติ, น สรณสฺส, น อุภเยสํ, อิจฺฉิตพฺพญฺจ คจฺฉามีติ นิทฺทิฏฺฐสฺส คมกสฺส คมนียโต วตฺตพฺพา ๗- เอตฺถ ยุตฺตีติ. วุจฺจเต:-

พุทฺโธเยเวตฺถ คมนีโย, คมนาการทสฺสนตฺถนฺตุ สรณวจนํ, พุทฺธํ สรณํ คจฺฉามีติ, เอส เม สรณํ, เอส เม ปรายนํ, อฆสฺส วิฆาตา หิตสฺส จ วิธาตาติ อิมินา อธิปฺปาเยน เอตํ คจฺฉามิ ภชามิ เสวามิ ปยิรุปาสามิ, เอตํ ๘- วา ชานามิ พุชฺฌามีติ. เยสํ หิ ธาตูนํ คติ อตฺโถ, พุทฺธิปิ เตสํ อตฺโถติ. อิติสทฺทสฺส อปฺปโยโค อยุตฺตมีติ เจ. ตํ น ตตฺถ สิยา:- ยทิ เจตฺถ เอวมตฺโถ ภเวยฺย, ตโต "โส อนิจฺจํ รูปํ "อนิจฺจํ รูปนฺ"ติ ยถาภูตํ ปชานาตี"ติ เอวมาทีสุ ๙- วิย อิติสทฺโท ปยุตฺโต สิยา, น จ ปยุตฺโต, ตสฺมา อยุตฺตเมตํ วุตฺตนฺติ, ตํวจนํ, กสฺมา? ตทตฺถสมฺภวา. "โย จ พุทฺธญฺจ ธมฺมญฺจ, สํฆญฺจ สรณํ คโต"ติ เอวมาทีสุ ๑๐- วิย อิธาปิ อิติสทฺทสฺส อตฺโถ สมฺภวติ, น จ