อถ วา ยสฺมา "อมุตฺราสินฺ"ติ อิทํ อนุปุพฺเพน อาโรหนฺตสฺส อตฺตโน อภินีหารานุรูปํ ยถาพลํ สรณํ, "โส ตโต จุโต"ติ ปฏินิวตฺตนฺตสฺส ปจฺจเวกฺขณํ, ตสฺมา "อิธูปปนฺโน"ติ อิมิสฺสา อิธูปปตฺติยา อนนฺตรํ "อมุตฺร อุทปาทินฺ"ติ

เปฯ สตฺตนิกาเย วา อาสึ. เอวนฺนาโมติ ทตฺโต วา. มิตฺโต วา, เอวํโคตฺโตติ วาเสฏฺโฐ วา กสฺสโป วา. เอวํวณฺโณติ กาโฬ วา โอทาโต วา. เอวมาหาโรติ สุทฺธาหาโร วา สาลิโอทนาทิอาหาโร วา. เอวํสุขทุกฺขปฏิสํเวทีติ ทิพฺพสุขปฺปฏิสํเวที วา มานุสสุขทุกฺขปฺปฏิสํเวที วา. เอวมายุปริยนฺโตติ เอวํ ตํตํปรมายุปริยนฺโต. โส ตโต จุโตติ โส อหํ ตโต ภวาทิโต จุโต. อิธูปปนฺโนติ อิธ อิมสฺมึ จริมภเว มนุสฺโส หุตฺวา อุปปนฺโน นิพฺพตฺโต.

อิตีติ เอวํ. สาการํ สอุทฺเทสนฺติ นามโคตฺตาทิวเสน สอุทฺเทสํ, วณฺณาทิวเสน สาการํ. นามโคตฺเตน หิ สตฺตา "ติสฺโส โคตโม"ติ อุทฺทิสียนฺติ, วณฺณาทีหิ "สาโม โอทาโต"ติ นานตฺตโต ปญฺญายนฺติ. ตสฺมา นามโคตฺตํ อุทฺเทโส, อิตเร อาการา. อยมสฺส ปฐมา วิชฺชา อธิคตาติ อยํ อิมินา ภิกฺขุนา ปฐมํ อธิคมวเสน ปฐมา, วิทิตกรณฏฺเฐน วิชฺชา อธิคตา สจฺฉิกตา โหติ. กึ ปนายํ วิทิตํ กโรติ? ปุพฺเพนิวาสํ. อวิชฺชาติ ตสฺเสว ปุพฺเพนิวาสสฺส อวิทิตกรณฏฺเฐน ตสฺส ปฏิจฺฉาทกโมโห วุจฺจติ. ตโมติ เสฺวว โมโห ปฏิจฺฉาทกฏฺเฐน ตโมติ วุจฺจติ. อาโลโกติ สา เอว วิชฺชา โอภาสกรณฏฺเฐน อาโลโก. เอตฺถ จ วิชฺชา อธิคตาติ อยมตฺโถ, เสสํ ปสํสาวจนํ. โยชนา ปเนตฺถ:- อยํ โข เตน ภิกฺขุนา วิชฺชา อธิคตา, ตสฺส อธิคตวิชฺชสฺส อวิชฺชา วิหตา, วินฏฺฐาติ อตฺโถ. กสฺมา? ยสฺมา วิชฺชา อุปฺปนฺนาติ. ๑- เสสปททฺวเยปิ เอเสว นโย.

ยถา ตนฺติ เอตฺถ ยถาติ โอปมฺมตฺเถ, ตนฺติ นิปาตมตฺตํ. สติยา อวิปฺปวาเสน อปฺปมตฺตสฺส. วีริยาตาเปน อาตาปิโน. กาเย จ ชีวิเต จ อนเปกฺขตาย

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๒๑๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๐. ธรรมสูตร”