กตมานิ จตฺตาริ, อิทํ ทุกฺขนฺติ ภิกฺขเว ตถเมตํ, อวิตถเมตํ,
อนญฺญถเมตนฺ"ติ ๑- วิตฺถาโร.
อปิจ ตถาย คโตติ ตถาคโต, ตถํ คโตติ ตถาคโต, คโตติ จ อวคโต อตีโต ปตฺโต ปฏิปนฺโนติ อตฺโถ. อิทํ วุตฺตํ โหติ:- ยสฺมา ภควา สกลํ โลกํ ตีรณปริญฺญาย ตถาย อวิปรีตาย คโต อวคโต, ตสฺมา โลโก ตถาคเตน อภิสมฺพุทฺโธติ ตถาคโต. โลกสมุทยํ ปหานปริญฺญาย ตถาย คโต อตีโตติ ตถาคโต. โลกนิโรธํ สจฺฉิกิริยาย ตถาย คโต ปตฺโตติ ตถาคโต.