@๓ ที. ปา. ๑๑/๓๔๐/๒๓๒ (อตฺถโต สมานํ), องฺ นวก. ๒๓/๒๓๓/๔๒๒ (สฺยา)

@๔ สี. อยํ สทฺโท น ทิสฺสติ ๕ ม. โส หิ ปารํ ฉ พาหิรายตนานิ. ตถา โอรํ มนุสฺสโลโก, ปารํ เทวโลโก. โอรํ กามธาตุ, ปารํ รูปารูปธาตุ. โอรํ กามรูปภโว, ปารํ อรูปภโว. โอรํ อตฺตภาโว. ปารํ อตฺตภาวสุขูปกรณานิ. เอวเมตสฺมึ โอรปาเร จตุตฺถมคฺเคน ฉนฺทราคํ ปชหนฺโต "ชหาติ โอรปารนฺ"ติ วุจฺจติ. เอตฺถ จ กิญฺจาปิ อนาคามิโน กามราคสฺส ปหีนตฺตา อิธตฺตภาวาทีสุ ฉนฺทราโค เอว นตฺถิ, อปิจ โข ปนสฺส ตติยมคฺคาทีนํ วิย วณฺณปฺปกาสนตฺถํ สพฺพเมตํ โอรปารภาวํ ๑- สงฺคเหตฺวา ตตฺถ ฉนฺทราคปฺปหาเนน "ชหาติ โอรปารนฺ"ติ วุตฺตํ.

อิทานิ ตสฺสตฺถสฺส วิภานตฺถาย อุปมํ อาห "อุรโค ชิณฺณมิวตฺตจํ ปุราณนฺ"ติ. ตตฺถ อุเรน คจฺฉตีติ อุรโค, สปฺปสฺเสตํ อธิวจนํ. โส ทุวิโธ กามรูปี จ อกามรูปี จ, กามรูปี ปิทุวิโธ ชลโช ถลโช จ. ชลโช ชเล เอว กามรูปํ ลภติ, น ถเล สงฺขปาลชาตเก สงฺขปาลนาคราชา วิย. ถลโช ถเล เอว. น ชเล. โส ชชฺชรภาเวน ชิณฺณํ, จิรกาลตาย ปุราณญฺจาติ สงฺขคตํ ตจํ ชหนฺโต จตุพฺพิเธน ชหาติ สชาติยํ ฐิโต, ชิคุจฺฉนฺโต, นิสฺสาย, ถาเมนาติ. สชาติ นาม สปฺปชาติ ทีฆตฺตภาโว. อุรคา หิ ปญฺจสุ ฐาเนสุ สชาตึ นาติวตฺตนฺติ อุปฺปตฺติยํ จุติยํ วิสฺสฏฺฐนิทฺโทกฺกมเน สมานชาติยา เมถุนปฏิเสวเน ชิณฺณตจาปนยเน จาติ. สปฺโป หิ ยทา ตจํ ชหาติ, ตทา สชาติยํเยว ฐตฺวา ชหาติ. สชาติยํ ฐิโตปิ จ ชิคุจฺฉนฺโต ชหาติ. ชิคุจฺฉนฺโต นาม ยทา อุปฑฺฒฏฺฐาเน มุตฺโต โหติ, อุปฑฺฒฏฺฐาเน อมุตฺโต โอลมฺพติ, ตทา นํ อฏฺฏียนฺโต ชหาติ. เอวํ ชิคุจฺฉนฺโตปิ จ ทณฺฑนฺตรํ วา มูลนฺตรํ วา ปาสาณนฺตรํ วา นิสฺสาย ชหาติ. นิสฺสาย ชหนฺโตปิ จ ถามํ ชเนตฺวา อุสฺสาหํ กริตฺวา ๒- วีริเยน วงฺกํ นงฺคุฏฺฐํ กตฺวา ปสฺสสนฺโตว ผณํ กริตฺวา ชหาติ. เอวํ ชหิตฺวา เยนกามํ ปกฺกมติ, เอวเมว อยมฺปิ ภิกฺขุ โอรปารํ ชหิตุกาโม จตุพฺพิเธน ชหาติ สชาติยํ ฐิโต ชิคุจฺฉนฺโต นิสฺสาย ถาเมนาติ. สชาติ นาม ภิกฺขุโน "อริยาย ชาติยา ชาโต"ติ ๓- วจนโต สีลํ. เตเนวาห "สีเล ปติฏฺฐาย นโร สปญฺโญ"ติ. ๔- เอวเมติสฺสํ สชาติยํ ฐิโต ภิกฺขุ ตํ