@๔ ฉ.ม. ตยิ วสฺสนฺเต วา อวสฺสนฺเต วา ๕ สี. กาณมกฺขิกานํ อธิวจนํ, ปิงฺคลมกฺขิกานนฺติปิ เอเก. มกสาติ มกสาเยว. น วิชฺชเรติ นตฺถิ. กจฺเฉติ เทฺว กจฺฉาติ เทฺว กจฺฉา นทีกจฺโฉ จ ปพฺพตกจฺโฉ จ, อิธ นทีกจฺโฉ. รุฬฺหติเณติ สญฺชาตติเณ. จรนฺตีติ ภตฺตกิจฺจํ กโรนฺติ. วุฏฺฐิมฺปีติ วาตวุฏฺฐิอาทโย อเนกา วุฏฺฐิโย, ตา อาฬวกสุตฺเต ปกาสยิสฺสามิ. อิธ ปน วสฺสวุฏฺฐึ สนฺธาย วุตฺตํ. สเหยฺยุนฺติ ขเมยฺยุํ. เสสํ ปากฏเมว. เอตฺถ ธนิโย เย อนฺธกมกสา สนฺนิปติตฺวา รุหิเร ๑- ปิวนฺตา มุหุตฺเตเนว คาโว อนยพฺยสนํ ปาเปนฺติ, ตสฺมา วุฏฺฐิตมตฺเตเยว เต โคปาลกา ปํสุนา จ สาขาหิ จ มาเรนฺติ, เตสํ อภาเวน คุนฺนํ เขมตํ. กจฺเฉ รุฬฺหติณจรเณน อทฺธานคมนปริสฺสมาภาวํ วตฺวา กิลมถาภาวญฺจ ๒- ทีเปนฺโต "ยถา อญฺเญสํ คาโว อนฺธกมกสสมฺผสฺเสหิ ทิสฺสมานา ๓- อทฺธานคมเนน กิลนฺตา ขุทาย มิลายมานา เอกวุฏฺฐินิปาตมฺปิ น สเหยฺยุํ, น เม ตถา คาโว, มยฺหํ ปน คาโว วุตฺตปฺปการาภาวา ทฺวิกฺขตฺตุํ วา ติกฺขตฺตุํ วา วสฺสวุฏฺฐึ ๔- สเหยฺยุนฺ"ติ ทีเปติ.

[๒๑] ตโต ภควา ยสฺมา ธนิโย อนฺตรทีเป วสนฺโต ภยํ ทีสฺวา กุลฺลํ พนฺธิตฺวา มหามหึ ตริตฺวา ตํ กจฺฉํ อาคมฺม "อหํ สุฏฺฐุ อาคโต, นิพฺภเยว ฐาเน ฐิโต"ติ มญฺญมาโน เอวมาห, สภเย เอว จ โส ฐาเน ฐิโต, ตสฺมา ตสฺส อาคมนฏฺฐานา อตฺตโน อาคมนฏฺฐานํ อุตฺตริตรญฺจ ปณีตตรญฺจ วณฺเณนฺโต "พทฺธาสิ ภิสี"ติ อิมํ คาถํ อภาสิ อตฺถสภาคํ โน พฺยญฺชนสภาคํ.

ตตฺถ ภิสีติ ปตฺถริตฺวา ปุถุลํ กตฺวา พทฺโธ กุลฺโล วุจฺจติ โลเก, อริยสฺส ปน ธมฺมวินเย อริยมคฺคสฺเสตํ อธิวจนํ. อริยมคฺโค หิ:-

มคฺโค ปชฺโช ปโถ ปนฺโถ อญฺชสํ วฏุมายนํ