เอวํ ยสฺมา ตถาคตสฺส จิตฺตสฺส น เกวลํ สมฺมาสมฺพุทฺธกาเล, ปุพฺเพปิ ปาปํ นตฺถิ เอว, ตสฺมา อาห "ปาปํ ปน เม น วิชฺชตี"ติ. ตสฺสาธิปฺปาโย:- มเมว จิตฺตสฺส ปาปํ น สกฺกา สุณิตุํ, น ตว โคปิยา. ตสฺมา ยทิ เอเตหิ คุเณหิ ตุฏฺเฐน "อถ เจ ปตฺถยสี ปวสฺส เทวา"ติ วตฺตพฺพํ, มยาเวตํ วตฺตพฺพนฺติ.

[๒๔] ตมฺปิ สุตฺวา ธนิโย ตทุตฺตริมฺปิ สุภาสิตรสายนํ ปิวิตุกาโม อตฺตโน ภุชิสฺสภาวํ ทสฺเสนฺโต อาห "อตฺตเวตนภโตหมสฺมี"ติ. ตตฺถ อตฺตเวตนภโตติ อตฺตนิเยเนว ฆาสจฺฉาทเนน ภโต, อตฺตโนเยว กมฺมํ กตฺวา ชีวามิ, น ปรสฺส เวตนํ คเหตฺวา ปรสฺส กมฺมํ กโรมีติ ทสฺเสติ. ปุตฺตาติ

[๒๕] เอวํ วุตฺเต ภควา ปุริมนเยเนว ธนิยํ โอวทนฺโต อิมํ คาถํ อภาสิ "นาหํ ภตโก"ติ. ตตฺราปิ อุตฺตานตฺถาเนว ปทานิ. อยํ ปน อธิปฺปาโย:- ตฺวํ "ภุชิสฺโสหมสฺมี"ติ มนฺตฺวา ตุฏฺโฐ, ปรมตฺถโต จ อตฺตโน กมฺมํ กริตฺวา ชีวนฺโตปิ ทาโส เอวาสิ ตณฺหาทาสตฺตา, ภตกวาทา จ น ปริมุจฺจสิ. วุตฺตเญฺหตํ "อูโน โลโก อติตฺโต ตณฺหาทาโส"ติ. ๒- ปรมตฺถโต ปน นาหํ ภตโกสฺมิ กสฺสจิ. อหญฺหิ กสฺสจิ ปรสฺส วา อตฺตโน วา ภตโก น โหมิ. กึการณา? ยสฺมา นิพฺพิฏฺเฐน จรามิ สพฺพโลเก. อหญฺหิ ทีปงฺกรปาทมูลโต ยาว โพธิ, ตาว สพฺพญฺญุตญฺญาณสฺส ภตโก อโหสึ. สพฺพญฺญุตํ ปตฺโต ปน นิพฺพิฏฺฐนิพฺพิโส ๓- ราชภโต วิย, เตเนว นิพฺพิฏฺเฐน สพฺพญฺญุภาเวน โลกุตฺตรสมาธิสุเขน จ ชีวามิ. ตสฺส เม อิทานิ อุตฺตริกรณียสฺส กตปริจยสฺส วา อภาวโต อปฺปหีนปฏิสนฺธิกานํ ตาทิสานํ วิย ปตฺตพฺโพ โกจิ อตฺโถ ภติยา น วิชฺชติ. "ภฏิยา"ติปิ ปาโฐ. ตสฺมา ยทิ ภุชิสฺสตาย ตุฏฺเฐน "อถ เจ ปตฺถยสี ปวสฺส เทวา"ติ วตฺตพฺพํ, มยาเวตํ วตฺตพฺพนฺติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๓๙๐

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. ธนิยสูตร”