[๒๘] ตมฺปิ สุตฺวา ธนิโย ตทุตฺตริมฺปิ สุภาสิตามตรสํ อธิคนฺตุกาโม อตฺตโน โคคณสฺส ขิลพนฺธนสมฺปตฺตึ ทสฺเสนฺโต อาห "ขิลา นิขาตา"ติ. ตตฺถ ขิลาติ คุนฺนํ พนฺธนตฺถมฺภา. นิขาตาติ อาโกเฏตฺวา ภูมิปฺปเวสิตา ๑- ขุทฺทกา มหนฺตา ขณิตฺวา ฐปิตา. อสมฺปเวธีติ อกมฺปกา. ทามาติ วจฺฉกานํ พนฺธนตฺถาย กตา คณฺฐิปาสยุตฺตา ๒- รชฺชุพนฺธนวิเสสา. มุญฺชมยาติ มุญฺชติณมยา. นวาติ อจิรกตา. สุสณฺฐานาติ สุฏฺฐุ สณฺฐานา, สุวฏฺฏิตสณฺฐานา วา. น หิ สกฺขินฺตีติ เนว สกฺขิสฺสนฺติ. เธนุปาปี เฉตฺตุนฺติ ตรุณวจฺฉกาปิ ฉินฺทิตุํ.

[๒๙] เอวํ วุตฺเต ภควา ธนิยสฺส อินฺทฺริยปริปากกาลํ ญตฺวา ปุริมนเยเนว ตํ โอวทนฺโต อิมํ จตุสจฺจปริทีปิกํ คาถํ อภาสิ "อุสโภริว เฉตฺวา"ติ. ตตฺถ อุสโภติ โคปิตา โคปริณายโก โคยูถปติ พลิพทฺโท. เกจิ

อยํ ปเนตฺถ อธิปฺปาโย:- ธนิย ตฺวํ พนฺธเนน ตุฏฺโฐ, อหํ ปน พนฺธเนน อฏฺฏียนฺโต ถามวีริยูเปโต มหาอุสโภริว พนฺธนานิ ปญฺจุทฺธมฺภาคิยสํโยชนานิ จตุตฺถอริยมคฺคถามวีริเยน เฉตฺวา, นาโค ปูติลตํว ปญฺโจรมฺภาคิยสํโยชนพนฺธนานิ เหฏฺฐิมมคฺคตฺตยถามวีริเยน ทาลยิตฺวา, อถ วา อุสโภริว พนฺธนานิ อนุสเย นาโค ปูติลตํว ปริยุฏฺฐานานิ เฉตฺวา ทาลยิตฺวาว ฐิโต. ตสฺมา น ปุน คพฺภเสยฺยํ อุเปสฺสํ. โสหํ ชาติทุกฺขวตฺถุเกหิ สพฺพทุกฺเขหิ ปริมุตฺโต โสภามิ "อถ เจ ปตฺถยสี ปวสฺส เทวา"ติ วทมาโน. ตสฺมา สเจ ตฺวมฺปิ อหํ วิย วตฺตุมิจฺฉสิ, ฉินฺท ตานิ พนฺธนานีติ. เอตฺถ จ พนฺธนานิ สมุทยสจฺจํ, คพฺภเสยฺยา ทุกฺขสจฺจํ, "น อุเปสฺสนฺ"ติ เอตฺถ อนุปคโม อนุปาทิเสสวเสน, "เฉตฺวา ทาเลตฺวา"ติ เอตฺถ เฉโท ปทาลนญฺจ สอุปาทิเสสวเสน นิโรธสจฺจํ, เยน ฉินฺทติ ปทาเลติ จ, ตํ มคฺคสจฺจนฺติ.