อมจฺจา ทาริกํ คเหตฺวา นครา นิกฺขมิตฺวา กุมารสฺส ปาเหสุํ "ลทฺธา สุวณฺณรูปสทิสี ทาริกา"ติ. กุมาโร สุตฺวาปิ ๑- ราเคน อภิภูโต ปฐมชฺฌานา ปริหายิ. โส ทูตปรมฺปรํ เปเสสิ "สีฆํ อาเนถ สีฆํ อาเนถา"ติ. เต สพฺพตฺถ เอกรตฺติวาเสเนว พาราณสึ ปตฺวา พหินคเร ฐิตา รญฺโญ เปเสสุํ ๒- "อชฺช ปวิสิตพฺพํ, โน"ติ. ราชา "เสฏฺฐกุลา อานีตา ทาริกา, มงฺคลกิริยํ กตฺวา มหาสกฺกาเรน ปเวเสสฺสาม, อุยฺยานํ ตาว นํ เนถา"ติ อาณาเปสิ. เต ตถา อกํสุ. สา อจฺจนฺตสุขุมาลา ยานุคฺฆาเตน อุพฺพาฬฺหา อทฺธานปริสฺสเมน อุปฺปนฺนวาตโรคา มิลาตมาลา วิย หุตฺวา รตฺติเมว กาลมกาสิ. อมจฺจา "สกฺการา ปริกฏฺฐมฺหา"ติ ปริเทวึสุ. ราชา จ นาครา จ "กุลวํโส วินฏฺโฐ"ติ ปริเทวึสุ. นคเร มหาโกลาหลํ อโหสิ, กุมารสฺส สุตมตฺเตเยว มหาโสโก อุทปาทิ. ตโต กุมาโร โสกสฺส มูลํ ขณิตุมารทฺโธ, โส จินฺเตสิ "อยํ โสโก นาม น อชาตสฺส โหติ, ชาตสฺส ปน โหติ, ตสฺมา ชาตึ ปฏิจฺจ โสโก"ติ "ชาติ ปน กึ ปฏิจฺจา"ติ. ตโต "ภวํ ปฏิจฺจ ชาตี"ติ เอวํ ปุพฺพภาวนานุภาเวน โยนิโส มนสิกโรนฺโต อนุโลมปฏิโลมปฏิจฺจสมุปฺปาทํ ทิสฺวา สงฺขาเร สมฺมสนฺโต ตตฺเถว นิสินฺโน ปจฺเจกโพธึ สจฺฉากาสิ. ตํ มคฺคผลสุเขน สุขิตํ สนฺตินฺทฺริยํ สนฺตมานสํ นิสินฺนํ ทิสฺวา ปณิปาตํ กตฺวา อมจฺจา อาหํสุ "มา โสจิ เทว, มหนฺโต ชมฺพุทีโป, อญฺญํ ตโต สุนฺทรตรํ ทาริกํ ๓- อาเนสฺสามา"ติ โส อาห "นาหํ โสจโก, นิสฺโสโก ปจฺเจกพุทฺโธ อหนฺ"ติ. อิโต ปรํ สพฺพํ ปุริมคาถาย สทิสํ ฐเปตฺวา คาถาวณฺณนํ.
คาถาวณฺณนาย ปน สํสคฺคชาตสฺสาติ ชาตสํสคฺคสฺส. ตตฺถ ทสฺสนสวนกายสมุลฺลปนสมฺโภคสํสคฺควเสน ปญฺจวิโธ สํสคฺโค. ตตฺถ อญฺญมญฺญํ ทิสฺวา จกฺขุวิญฺญาณวีถิวเสน อุปฺปนฺนราโค ทสฺสนสํสคฺโค นาม. ตตฺถ สีหลทีเป กาลทีฆวาปีคาเม ๔- ปิณฺฑาย จรนฺตํ กลฺยาณวิหารวาสึ ทีฆภาณกทหรภิกฺขุํ ทิสฺวา ปฏิพทฺธจิตฺตา เกนจิ อุปาเยน ตํ อลภิตฺวา กาลกตา กุฏุมฺพิยธีตา,
ปเรหิ ปน กถิยมานํ รูปาทิสมฺปตฺตึ อตฺตนา วา หสิตลปิตคีตสทฺทํ สุตฺวา โสตวิญฺญาณวีถิวเสน อุปฺปนฺโน ราโค สวนสํสคฺโค นาม. ตตฺราปิ คิริคามวาสีกมฺมารธีตาย ปญฺจหิ กุมารีหิ สทฺธึ ปทุมสรํ คนฺตฺวา นฺหาตฺวา มาลํ อาโรเปตฺวา อุจฺจาสทฺเทน คายนฺติยา อากาเสน คจฺฉนฺโต สทฺทํ สุตฺวา กามราเคน วิเสสา ปริหายิตฺวา อนยพฺยสนํ ปตฺโต ปญฺจคฺคฬเลณวาสี ติสฺสทหโร นิทสฺสนํ.