@๔ ม.มู. ๑๒/๒๘๗/๒๕๐-๑

วิญฺญู นโรติ ปณฺฑิตปุริโส. เสริตนฺติ สจฺฉนฺทวุตฺติตํ อปรายตฺตวุตฺติตํ. ๑- ๒- อิทํ วุตฺตํ โหติ:- ยถา มิโค อรญฺญมฺหิ อพทฺโธ เยนิจฺฉกํ คจฺฉติ โคจราย, ตถา อหมฺปิ ตณฺหาพนฺธนํ ฉินฺทิตฺวา เอวํ คจฺเฉยฺยนฺติ, ตสฺมา อญฺโญปิ วิญฺญู ปณฺฑิโต นโร เสริตํ เปกฺขมาโน เอโก จเรติ. ๒-

มิคอรญฺญคาถาวณฺณนา สมตฺตา.

[๔๐] อามนฺตนา โหตีติ กา อุปฺปตฺติ? อตีเต กิร เอกวชฺชิกพฺรหฺมทตฺโต นาม ราชา อโหสิ มุทุกชาติโก. ยทา อมจฺจา เตน สห ยุตฺตํ วา อยุตฺตํ วา มนฺเตตุกามา โหนฺติ, ตทา นํ ปาฏิเยกฺกํ ปาฏิเยกฺกํ เอกมนฺตํ เนนฺติ. ตํ เอกทิวสํ ทิวาเสยฺยํ อุปคตํ อญฺญตโร อมจฺโจ "เทว มม โสตพฺพํ อตฺถี"ติ เอกมนฺเต คมนํ ยาจิ, โส อุฏฺฐาย อคมาสิ. ปุน เอโก มหาอุปฏฺฐาเน นิสินฺนํ วรํ ยาจิ, เอโก หตฺถิกฺขนฺเธ, เอโก อสฺสปิฏฺฐิยํ, เอโก สุวณฺณรเถ, เอโก สิริกาย นิสีทิตฺวา อุยฺยานํ คจฺฉนฺตํ ยาจิ, ราชา ตโต โอโรหิตฺวา เอกมนฺตํ อคมาสิ. อปโร ชนปทจาริกํ คจฺฉนฺตํ ยาจิ, ตสฺสาปิ วจนํ สุตฺวา หตฺถิกฺขนฺธโต โอรุยฺห เอกมนฺตํ อคมาสิ. เอวํ โส เตหิ นิพฺพินฺโน หุตฺวา ปพฺพชิ. อมจฺจา อิสฺสริเยน วฑฺฒนฺติ. เตสุ เอโก คนฺตฺวา ราชานํ อาห "อมุกํ มหาราช ชนปทํ มยฺหํ เทหี"ติ. ราชา "ตํ อิตฺถนฺนาโม ภุญฺชตี"ติ ภณติ, โส รญฺโญ วจนํ อนาทิยิตฺวา "คจฺฉามหํ ตํ ชนปทํ คเหตฺวา ภุญฺชามี"ติ ตตฺถ คนฺตฺวา กลหํ กตฺวา ปุน อุโภปิ รญฺโญ สนฺติกํ อาคนฺตฺวา อญฺญมญฺญสฺส โทสํ อาโรเจนฺติ, ราชา "น สกฺกา อิเม โตเสตุนฺ"ติ เตสํ โลเภ อาทีนวํ ทิสฺวา วิปสฺสนฺโต ปจฺเจกสมฺโพธึ สจฺฉากาสิ. โส ปุริมนเยเนว อิมํ อุทานคาถํ อกาสิ:-