@ฉ.ม....กรภยาภาเวน

[๔๓] ทุสฺสงฺคหาติ กา อุปฺปตฺติ? พาราณสิรญฺโญ กิร อคฺคมเหสี กาลมกาสิ. ตโต วีติวตฺเตสุ โสกทิวเสสุ เอกํ ทิวสํ อมจฺจา "ราชูนํ นาม เตสุ เตสุ กิจฺเจสุ อคฺคมเหสี อวสฺสํ อิจฺฉิตพฺพา, สาธุ เทโว อญฺญํ เทวึ อาเนตู"ติ ยาจึสุ. ราชา "เตน หิ ภเณ ชานาถา"ติ อาห. เต ปริเยสนฺตา สามนฺตรชฺเช ราชา มโต, ตสฺส เทวี รชฺชํ อนุสาสติ, สา จ คพฺภินี โหติ, อมจฺจา "อยํ รญฺโญ อนุรูปา"ติ ญตฺวา ตํ ยาจึสุ. สา "คพฺภินี นาม มนุสฺสานํ มนาปา น โหติ, สเจ อาคเมถ, ยาว วิชายามิ, เอวํ โหตุ. โน เจ, อญฺญํ ปริเยสถา"ติ อาห. เต รญฺโญปิ เอตมตฺถํ อาโรเจสุํ. ราชา "คพฺภินีปิ โหตุ อาเนถา"ติ. เต อาเนสุํ. ราชา ตํ อภิสิญฺจิตฺวา สพฺพํ มเหสิยา โภคํ อทาสิ, ตสฺสา ปริชนญฺจ นานาวิเธหิ ปณฺณากาเรหิ สงฺคณฺหาติ. สา กาเลน ปตฺตํ วิชายิ, ตมฺปิ ราชา อตฺตโน ปุตฺตํ วิย ๑- สพฺพิริยาปเถสุ องฺเก จ อุเร จ กตฺวา วิหรติ. ตโต เทวิยา ปริชโน จินฺเตสิ "ราชา อติวิย สงฺคณฺหาติ กุมารํ, อติวิสฺสาสนิยานิ ๒- ราชหทยานิ, หนฺท นํ ปริเภเทมา"ติ.

ตโต กุมารํ "ตฺวํ ตาต อมฺหากํ รญฺโญ ปุตฺโต, น อิมสฺส รญฺโญ, มา เอตฺถ วิสฺสาสํ อาปชฺชี"ติ อาหํสุ. อถ กุมาโร "เอหิ ปุตฺตา"ติ รญฺญา วุจฺจมาโนปิ หตฺเถ คเหตฺวา อากฑฺฒิยมาโนปิ ปุพฺเพ วิย ราชานํ น อลฺลียติ. ราชา "กึ เอตนฺ"ติ วีมํสนฺโต ตํ ปวตฺตึ ญตฺวา "อเร เอเต มยา เอวํ สงฺคหิตาปิ ปฏิกูลวุตฺติโน เอวา"ติ นิพฺพิชฺชิตฺวา รชฺชํ ปหาย ปพฺพชิโต. "ราชา ปพฺพชิโต"ติ อมจฺจปริชนาปิ พหู ปพฺพชิตา, "สปริชโน ราชา ปพฺพชิโต"ติ มนุสฺสา ปณีเต ปจฺจเย อุปนาเมนฺติ, ๓- ราชา ปณีเต ปจฺจเย ยถาวุฑฺฒํ ทาเปติ. ตตฺถ เย สุนฺทรํ ลภนฺติ, เต ตุสฺสนฺติ. อิตเร อุชฺฌายนฺติ "มยํ ปริเวณสมฺมชฺชนาทีนิ สพฺพกิจฺจานิ กโรนฺตา ลูขภตฺตํ ชิณฺณวตฺถญฺจ ลภามา"ติ. โส ตมฺปิ ญตฺวา "อเร ยถาวุฑฺฒํ ทิยฺยมาเนปิ นาม อุชฺฌายนฺติ, อโห อยํ ปริสา ทุสฺสงฺคหา"ติ ปตฺตจีวรํ อาทาย เอโก

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๔๕๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ขัคควิสาณสูตร”