ตตฺถ ทิสฺวาติ โอโลเกตฺวา. สุวณฺณสฺสาติ กาญฺจนสฺส. "วลยานี"ติ ปาฐเสโส. สาวเสสอตฺโถ ๒- หิ อยํ อตฺโถ. ปภสฺสรานีติ ปภาสนสีลานิ, ชุติมนฺตานีติ วุตฺตํ โหติ. เสสํ อุตฺตานปทตฺถเมว. อยํ ปน โยชนา:- ทิสฺวา

สุวณฺณาวลยคาถาวณฺณนา สมตฺตา.

[๔๙] เอวํ ทุติเยนาติ กา อุปฺปตฺติ? อญฺญตโร พาราณสิราชา ทหโรว ปพฺพชิตุกาโม อมจฺเจ อาณาเปสิ "เทวึ คเหตฺวา รชฺชํ ปริหรถ, อหํ ปพฺพชิสฺสามี"ติ. อมจฺจา "น มหาราช อราชกํ รชฺชํ อเมฺหหิ สกฺกา รกฺขิตุํ, สามนฺตราชาโน อาคมฺม วิลุมฺปิสฺสนฺติ, ยาว เอกปุตฺตโกปิ อุปฺปชฺชติ, ตาว อาคเมหี"ติ สญฺญาเปสุํ. มุทุจิตฺโต ราชา อธิวาเสสิ. อถ เทวี คพฺภํ คณฺหิ, ราชา ปุนปิ เต อาณาเปสิ "เทวี คพฺภินี, ปุตฺตํ ชาตํ รชฺเช อภิสิญฺจิตฺวา รชฺชํ ปริหรถ, อหํ ปพฺพชิสฺสามี"ติ. อมจฺจา "ทุชฺชานํ มหาราช เอตํ, เทวี ปุตฺตํ วา วิชายิสฺสติ ธีตรํ วา, วิชายนกาลํ ตาว อาคเมหี"ติ ปุนปิ สญฺญาเปสุํ. อถ สา ปุตฺตํ วิชายิ. ตทาปิ ราชา ตเถว อมจฺเจ อาณาเปสิ. อมจฺจา ปุนปิ ราชานํ "อาคเมหิ มหาราช ยาว ปฏิพโล โหตี"ติ พหูหิ การเณหิ สญฺญาเปสุํ. ตโต กุมาเร ปฏิพเล ชาเต อมจฺเจ สนฺนิปาตาเปตฺวา "ปฏิพโล อยํ, ตํ รชฺเช อภิสิญฺจิตฺวา ปฏิปชฺชถา"ติ อมจฺจานํ โอกาสํ อทตฺวา อนฺตราปณา กาสายวตฺถาทโย สพฺพปริกฺขาเร อาหราเปตฺวา อนฺเตปุเร เอว ปพฺพชิตฺวา มหาชนโก วิย นิกฺขมิ, สพฺพปริชโน นานปฺปการํ ปริเทวมาโน ราชานํ อนุพนฺธิ.