ราชา ยาว อตฺตโน รชฺชสีมา, ตาว คนฺตฺวา กตฺตรทณฺเฑน เลขํ กตฺวา "อยํ เลขา นาติกฺกมิตพฺพา"ติ อาห. มหาชโน เลขาย สีสํ กตฺวา ภูมิยํ นิปนฺโน ปริเทวมาโน "ตุยฺหํ ทานิ ตาต รญฺญา อาณา ฐปิตา ๑- กึ กริสฺสตี"ติ กุมารํ เลขํ อติกฺกมาเปสิ. กุมาโร "ตาต ตาตา"ติ ธาวิตฺวา ราชานํ สมฺปาปุณิ.

ตโต โส กุมารํ สญฺญาเปนฺโต อาห "นครสฺมึ ตาต ปณีตาหาโร ลพฺภติ, ตตฺถ คจฺฉามา"ติ. กุมาโร "อาม ตาตา"ติ อาห. ตโต นํ ปุรกฺขตฺวา อาคตมคฺเคเนว นิวตฺติ. กุมารมาตาปิ เทวี "น ทานิ ราชา กุมารํ คเหตฺวา อรญฺเญ จิรํ วสิสฺสติ, กติปาเหเนว นิวตฺติสฺสตี"ติ จินฺเตตฺวา รญฺญา กตฺตรทณฺเฑน ลิขิตฏฺฐาเนเยว วตึ ๒- การาเปตฺวา วาสํ กปฺเปสิ. ตโต ราชา ตสฺสา วติยา อวิทูเร ฐตฺวา "เอตฺถ เต ตาต มาตา นิสินฺนา. คจฺฉาหี"ติ เปเสสิ. ยาว จ โส ตํ ฐานํ ปาปุณาติ. ตาว อุทิกฺขนฺโต อฏฺฐาสิ "มา เหว นํ โกจิ วิเหเฐยฺยา"ติ. กุมาโร มาตุ สนฺติกํ ธาวนฺโต อคมาสิ, อารกฺขกปุริสา จ นํ ทิสฺวา เทวิยา อาโรเจสุํ. เทวี วีสตินาฏกิตฺถิสหสฺสปริวุตา คนฺตฺวา ปฏิคฺคเหสิ, รญฺโญ จ ปวตฺตึ ปุจฺฉิ. อถ "ปจฺฉโต อาคจฺฉตี"ติ สุตฺวา มนุสฺเส เปเสสิ. ราชาปิ ตาวเทว สกวสตึ อคมาสิ. มนุสฺสา ราชานํ อทิสฺวา นิวตฺตึสุ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๔๖๖

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ขัคควิสาณสูตร”