สีตาลุกคาถาวณฺณนา สมตฺตา.

[๕๓] นาโควาติ กา อุปฺปตฺติ? พาราณสิยํ กิร อญฺญตโร ราชา วีสติ วสฺสานิ รชฺชํ กาเรตฺวา กาลกโต นิรเย วีสติ เอว วสฺสานิ ปจฺจิตฺวา หิมวนฺตปฺปเทเส หตฺถิโยนิยํ อุปฺปชฺชิตฺวา สญฺชาตกฺขนฺโธ ปทุมวณฺณสกลสรีโร อุฬาโร ยูถปติ มหานาโค อโหสิ. ตสฺส โอภคฺโคภคฺคํ สาขาภงฺคํ หตฺถิจฺฉาปาว ขาทนฺติ, โอคาเหปิ นํ หตฺถินิโย กทฺทเมน ลิมฺปนฺติ, สพฺพํ ปาลิเลยฺยกนาคสฺเสว อโหสิ. โส ยูถา นิพฺพิชฺชิตฺวา ปกฺกามิ. ตโต นํ ปทานุสาเรน ปุน ๑- ยูถํ อนุพนฺธิ. เอวํ ยาวตติยํ ปกฺกนฺโต อนุพทฺโธว. ตโต จินฺเตสิ "อิทานิ มยฺหํ นตฺตโก พาราณสิยํ รชฺชํ กาเรสิ, ๒- ยนฺนูนาหํ อตฺตโน ปุริมชาติยา อุยฺยานํ คจฺเฉยฺยํ, ตตฺร มํ โส รกฺขิสฺสตี"ติ. ตโต รตฺตึ นิทฺทาย วสํ คเต ยูเถ ยูถํ ปหาย ตเมว อุยฺยานํ ปาวิสิ. อุยฺยานปาโล ทิสฺวา รญฺโญ

อเถกทิวสํ ราชา หตฺถิกฺขนฺธคโต "อยํ วีสติ วสฺสานิ รชฺชํ กาเรตฺวา นิรยํ ปตฺโต, ๒- วิปากาวเสเสน จ ติรจฺฉานโยนิยํ อุปฺปนฺโน, ตตฺถาปิ คณวาสสงฺฆฏฺฏนํ อสหนฺโต อิธาคโต, อโห ทุกฺโข คณวาโส, เอกวาโส เอว ๓- จ ปน สุโข"ติ จินฺเตตฺวา ตตฺเถว วิปสฺสนํ อารภิตฺวา ปจฺเจกโพธึ สจฺฉากาสิ. ตํ โลกุตฺตรสุเขน สุขิตํ อมจฺจา อุปสงฺกมิตฺวา ปณิปาตํ กตฺวา "ยานกาโล มหาราชา"ติ อาหํสุ. ตโต "นาหํ ราชา"ติ วตฺวา ปุริมนเยเนว อิมํ คาถํ อภาสิ:-

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๔๗๕

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ขัคควิสาณสูตร”