ราชา "เอเต อุปปริกฺขิสฺสามี"ติ มนฺตฺวา จิตกํ สชฺเชตฺวา อาห "มยา ภเณ อิทํ นาม สาหสํ กตํ, ตํ เม อมจฺจา ปฏิกฺโกสนฺติ, โสหํ จิตกํ ปวิสามิ, ๔- โก มยา สทฺธึ ปวิสติ, เกน มยฺหํ ชีวิตํ ปริจฺจตฺตนฺ"ติ. เอวํ วุตฺเต ปญฺจสตา โยธา อุฏฺฐหึสุ "มยํ มหาราช ปวิสามา"ติ. ตโต ราชา

@๓ ก. อุฏฺฐหติ ๔ ฉ.ม. ปวิสิสฺสามิ อปเร ปญฺจสเต โยเธ อาห "ตุเมฺห ทานิ ตาตา กึ กริสฺสถา"ติ. เต อาหํสุ "นายํ มหาราช ปุริสกาโร, อิตฺถิจริยา ๑- เอสา, อปิจ มหาราเชน ปฏิรญฺโญ ทูโต เปสิโต, เตน มยํ รญฺญา สทฺธึ ยุชฺฌิตฺวา มริสฺสามา"ติ. ตโต ราชา "ปริจฺจตฺตํ ตุเมฺหหิ มม ชีวิตนฺ"ติ จตุรงฺคินีเสนํ สนฺนยฺหิตฺวา เตน โยธสหสฺเสน ปริวุโต คนฺตฺวา รชฺชสีมาย นิสีทิ.

โสปิ ปฏิราชา ตํ ปวตฺตึ สุตฺวา "อเร โส ขุทฺทกราชา มม ทาสสฺสาปิ นปฺปโหตี"ติ ตุสิตฺวา ๒- สพฺพํ พลนิกายํ อาทาย ยุชฺฌิตุํ นิกฺขมิ. ขุทฺทกราชา ตํ อพฺภุยฺยาตํ ทิสฺวา พลกายํ อาห "ตาตา ตุเมฺห น พหุกา, สพฺเพ สมฺปิณฺฑิตฺวา อสิจมฺมํ คเหตฺวา สีฆํ อิมสฺส รญฺโญ ปุรโต อุชุกํ เอว คจฺฉถา"ติ. เต ตถา อกํสุ, อถ สา เสนา ทุวิธา ๓- ภิชฺชิตฺวา อนฺตรมทาสิ. เต ตํ ราชานํ ชีวคฺคาหํ คณฺหึสุ, อญฺเญ โยธา ปลายึสุ. ขุทฺทกราชา "ตํ มาเรมี"ติ ปุรโต ธาวติ, ปฏิราชา ตํ อภยํ ยาจิ. ตโต ตสฺส อภยํ ทตฺวา สปถํ การาเปตฺวา ตํ อตฺตโน มนุสฺสํ กตฺวา เตน สห ๔- อญฺญํ ราชานํ ชีวคฺคาหํ คณฺหิตุํ อารพฺภ คนฺตฺวา ๔- ตสฺส รชฺชสีมาย ฐตฺวา เปเสสิ "รชฺชํ วา เม เทตุ ยุทฺธํ วา"ติ. โส "อหํ เอกยุทฺธมฺปิ น สหามี"ติ รชฺชํ นิยฺยาเทสิ. ๕- ๖- เอเตเนว อุปาเยน ราชาโน ยุชฺฌนฺติ, เต ปราชิสฺสนฺติ. เอเต ราชาโน อยุชฺฌิตฺวา รชฺชํ นิยฺยาเทนฺติ. สพฺเพ ราชาโน คเหตฺวา อนฺเต พาราณสิราชานํ อคฺคเหสิ. ๖-

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๕๑๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๓. ขัคควิสาณสูตร”