@๑๑ วินย. มหาวิ. ๒/๙๐/๑๖๐ ๑๒ ม.มู. ๑๒/๓, ๗/๒, ๕ มูลปริยายสุตฺต "สพฺเพว ภูตา สุมนา ภวนฺตู"ติ อาห. สพฺเพติ อนวเสสา. เอวาติ อวธารเณ, เอกมฺปิ อนปเนตฺวาติ อธิปฺปาโย. ภูตาติ อมนุสฺสา. สุมนา ภวนฺตูติ สุขิตมนา ปีติโสมนสฺสชาตา ภวนฺตุ. อโถปีติ กิจฺจนฺตรสนฺนิโยชนตฺถํ วาโกฺยปาทาเน นิปาตทฺวยํ. สกฺกจฺจํ สุณนฺตุ ภาสิตนฺติ อฏฺฐิกตฺวา ๑- มนสิกตฺวา สพฺพเจตโส ๒- สมนฺนาหริตฺวา ทิพฺพสมฺปตฺติโลกุตฺตรสุขาวหํ มม เทสนํ สุณนฺตุ.

เอวเมตฺถ ภควา "ยานีธ ภูตานิ สมาคตานี"ติ อนิยมิตวจเนน ภูตานิ ปริคฺคเหตฺวา ปุน "ภุมฺมานิ วา ยานิว อนฺตลิกฺเข"ติ ทฺวิธา วิกปฺเปตฺวา ตโต "สพฺเพว ภูตา"ติ ปุน เอกชฺฌํ กตฺวา "สุมนา ภวนฺตู"ติ อิมินา วจเนน อาสยสมฺปตฺติยํ นิโยเชนฺโต "สกฺกจฺจ สุณนฺตุ ภาสิตนฺ"ติ ปโยคสมฺปตฺติยํ, ตถา โยนิโสมนสิการสมฺปตฺติยํ ปรโตโฆสสมฺปตฺติยญฺจ, ตถา อตฺตสมฺมาปณิธิสปฺปุริสูป- นิสฺสยสมฺปตฺตีสุ สมาธิปญฺญาเหตุสมฺปตฺตีสุ จ นิโยเชนฺโต คาถํ สมาเปสิ. ๓-

ตสฺมา หีติ คาถาวณฺณนา

[๒] ตสฺมา หิ ภูตาติ ทุติยคาถา. ตตฺถ ตสฺมาติ การณวจนํ. ภูตาติ อามนฺตนวจนํ. นิสาเมถาติ สุณาถ. สพฺเพติ อนวเสสา. กึ วุตฺตํ โหติ? ยสฺมา ตุเมฺห ทิพฺพฏฺฐานานิ ตตฺถ อุปโภคปริโภคสมฺปทญฺจ ปหาย ธมฺมสฺสวนตฺถํ อิธ สมาคตา, น นฏฺฏนาฏกาทิทสฺสนตฺถํ, ๔- ตสฺมา หิ ภูตา นิสาเมถ สพฺเพ. ๕- อถวา "สุมนา ภวนฺตุ, สกฺกจฺจ สุณนฺตู"ติ วจเนน เตสํ สุมนภาวํ สกฺกจฺจโสตุกมฺยตญฺจ ทิสฺวา อาห "ยสฺมา ตุเมฺห สุมนภาเวน อตฺตสมฺมาปณิธิโยนิโสมนสิการาสยสุทฺธีหิ จ ยุตฺตา ๖- สกฺกจฺจโสตุกมฺยตาย สปฺปุริสูปนิสฺสยปรโตโฆสปทฏฺฐานโต ปโยคสุทฺธีหิ จ ยุตฺตา, ตสฺมา หิ ภูตา นิสาเมถ สพฺเพ"ติ. อลวา ยํ ปุริมคาถาย อนฺเต "ภาสิตนฺ"ติ วุตฺตํ, ตํ การณภาเวน อปทิสนฺโต อาห "ยสฺมา มม ภาสิตํ นาม อติทุลฺลภํ สพฺพกฺขณปริวชฺชิตสฺส ๗- ขณสฺส ทุลฺลภตฺตา, อเนกานิสํสญฺจ