[๑๕๘] เอวํ กายทฺวาเร สุทฺธึ สุตฺวา อิทานิ วจีทฺวาเร สุทฺธึ ปุจฺฉนฺโต อาห "กจฺจิ มุสา น ภณตี"ติ. เอตฺถ ขีณาตีติ ขีโณ, วิหึสติ พาธตีติ อตฺโถ. วาจาย ปโถ พฺยปโถ, ขีโณ พฺยปโถ อสฺสาติ ขีณพฺยปโถ. ตํ นกาเรน ปฏิเสเธตฺวา ปุจฺฉติ "น ขีณพฺยปโถ"ติ, น ผรุสวาโจติ วุตฺตํ โหติ. "นาขีณพฺยปโถ"ติปิ ปาโฐ, นาขีณวจโนติ อตฺโถ. ผรุสวจนํ หิ ปเรสํ หทเยสุ อขียมานํ ๓- ติฏฺฐติ, ตาทิวจโน กจฺจิ น โสติ วุตฺตํ โหติ. วิภูตีติ วินาโส, วิภูตึ กาสติ กโรติ วาติ ๔- วิภูติกํ, วิภูติกเมว เวภูติกํ, เวภูติยนฺติปิ วุจฺจติ, เปสุญฺญสฺเสตํ อธิวจนํ. ตญฺหิ สตฺตานํ อญฺญมญฺญโต เภเทน วินาสํ กโรติ. เสสํ อุตฺตานตฺถเมว.

[๑๕๙] อถ สาตาคิโร ยสฺมา ภควา น เกวลํ เอตรหิ, อตีเตปิ อทฺธาเน ทีฆรตฺตํ มุสาวาทาทีหิ ปฏิวิรโต, ตสฺสาเยว ๕- จ วิรติยา อานุภาเวน ตํ ตํ มหาปุริสลกฺขณํ ปฏิลภติ, สเทวโก จสฺส โลโก "มุสาวาทา ปฏิวิรโต สมโณ

@๔ สี.,ม. กายติ กโรติ จาติ ๕ ฉ.ม. ตสฺสา ตสฺสาเยว โคตโม"ติ วณฺณํ ภาสติ, ตสฺมา วิสฺสฏฺฐาย วาจาย สีหนาทํ นทนฺโต อาห "มุสา จ โส น ภณตี"ติ. ตตฺถ มุสาติ วินิธาย ทิฏฺฐาทีนํ ๑- ปรวิสํวาทนวจนํ, ตํ โส น ภณติ. ทุติยปาเท ปน ปฐมตฺถวเสน น ขีณพฺยปโถติ, ทุติยตฺถวเสน นาขีณพฺยปโถติ ปาโฐ. จตุตฺถปาเท มนฺตาติ ปญฺญา วุจฺจติ. ภควา ยสฺมา ตาย มนฺตาย ปริจฺฉินฺทิตฺวา อตฺถเมว ภาสติ อตฺถโต อนเปตวจนํ, น สมฺผํ. อญฺญาณปุเรกฺขารญฺหิ นิรตฺถกํ วจนํ พุทฺธานํ นตฺถิ, ตสฺมา อาห "มนฺตา อตฺถํ โส ภาสตี"ติ. เสสเมตฺถ ปากฏเมว.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๖๗๙

ที่มาและฉบับอื่นของ “๙. เหมวตสูตร”