ตโต อาฬวโก ยสฺมา ปุพฺเพปิ อากาเสน อาคมนเวลายํ "กึ นุ โข เอตํ สุวณฺณวิมานํ, อุทาหุ รชตมณิวิมานานํ อญฺญตรํ, หนฺท นํ ปสฺสามา"ติ เอวํ อตฺตโน วิมานํ อาคเต อิทฺธิมนฺเต ตาปสปริพฺพาชเก ปญฺหํ ปุจฺฉิตฺวา วิสฺสชฺเชตุมสกฺโกนฺเต จิตฺตกฺเขปาทีหิ วิเหเฐติ. กถํ? อมนุสฺสา หิ ภึสนกรูป- ทสฺสเนน วา หทยวตฺถุปริมทฺทเนน วาติ ทฺวีหากาเรหิ จิตฺตกฺเขปํ กโรนฺติ, อยํ ปน ยสฺมา "อิทฺธิมนฺโต ภึสนกรูปทสฺสเนน น ตสนฺตี"ติ ญตฺวา อตฺตโน อิทฺธิปฺปภาเวน สุขุมตฺตภาวํ นิมฺมินิตฺวา เตสํ อนฺโต ปวิสิตฺวา หทยวตฺถุํ ปริมทฺทติ, ตโต จิตฺตสนฺตติ น สณฺฐาติ, ตสฺสา อสณฺฐมานาย อุมฺมตฺตา โหนฺติ ขิตฺตจิตฺตา, เอวํ ขิตฺตจิตฺตานํ เอเตสํ อุรมฺปิ ผาเลติ, ปาเทปิ เน คเหตฺวา ปารคงฺคายํ ขิปติ "มาสฺสุ เม ปุน เอวรูปา ภวนํ อาคมึสู"ติ, ตสฺมา เต ปเญฺห สริตฺวา "ยนฺนูนาหํ อิมํ สมณํ อิทานิ เอวํ วิเหเฐยฺยนฺ"ติ จินฺเตตฺวา อาห "ปญฺหนฺตํ สมณา"ติอาทิ.
กุโต ปนสฺส เต ปญฺหาติ? ตสฺส กิร มาตาปิตโร กสฺสปํ ภควนฺตํ ปยิรุปาสิตฺวา อฏฺฐ ปเญฺห สวิสฺสชฺชเน อุคฺคเหสุํ. เต ทหรกาเล อาฬวกํ ปริยาปุณาเปสุํ, โส กาลจฺจเยน วิสฺสชฺชนํ สมฺมุสฺสิ. ตโต "อิเม ปญฺหา มา วินสฺสนฺตู"ติ สุวณฺณปฏฺเฏ ชาติหิงฺคุลเกน ลิขาเปตฺวา วิมาเน นิกฺขิปิ. เอวเมเต พุทฺธปญฺหา ๒- พุทฺธวิสยา เอว โหนฺติ. ภควา ตํ สุตฺวา ยสฺมา พุทฺธานํ
ตตฺถ "สเทวกวจเนน ปญฺจกามาวจรเทวคฺคหณนฺ"ติอาทินา นเยน จ เตสํ ปทานํ อตฺถมตฺตทสฺสเนน สงฺเขโป วุตฺโต, น อนุสนฺธิโยชนกฺกเมน วิตฺถาโร. สฺวายํ วุจฺจติ:- สเทวกวจเนน หิ อุกฺกฏฺฐปริจฺเฉทโต สพฺพเทเวสุ คหิเตสุปิ เยสํ ตตฺถ สนฺนิปติเต เทวคเณ วิมติ อโหสิ "มาโร มหานุภาโว ฉกามาวจริสฺสโร วสวตฺตี ปจฺจนีกสาโต ธมฺมเทสฺสี กุรุรกมฺมนฺโต, กึ นุ โข โสปิสฺส จิตฺตกฺเขปาทึ ๑- น กเรยฺยา"ติ, เตสํ วิมติปฏิพาหนตฺถํ "สมารเก"ติ อาห. ตโต เยสํ อโหสิ "พฺรหฺมา มหานุภาโว เอกงฺคุลิยา เอกํ จกฺกวาฬสหสฺสํ ๒- อาโลกํ กโรติ, ทฺวีหิ ฯเปฯ ทสสุ จกฺกวาฬสหสฺเสสุ, อนุตฺตรํ จ ฌานสมาปตฺติสุขํ ปฏิสํเวเทติ, กึ โสปิ น กเรยฺยา"ติ, เตสํ วิมติปฏิพาหนตฺถํ ๓- "สพฺรหฺมเก"ติ อาห. อถ เยสํ อโหสิ "ปุถุสมณพฺราหฺมณา สาสนสฺส ปจฺจตฺถิกา ปจฺจามิตฺตา มนฺตาทิพลสมนฺนาคตา, กึ เตปิ น กเรยฺยุนฺ"ติ, เตสํ วิมติปฏิพาหนตฺถํ ๓- "สสฺสมณพฺราหฺมณิยา"ติ อาห. เอวํ อุกฺกฏฺฐาเนสุ กสฺสจิ อภาวํ ทสฺเสตฺวา อิทานิ สเทวมนุสฺสายาติ วจเนน สมฺมุติเทเว อวเสสมนุสฺเส จ อุปาทาย อุกฺกฏฺฐปริจฺเฉทวเสน เสสสตฺตโลเกปิ กสฺสจิ อภาวํ ทสฺเสตีติ เอวเมตฺถ อนุสนฺธิโยชนกฺกโม เวทิตพฺโพ.