@๕-๕ ฉ.ม. จ-สทฺโท น ทิสฺสติ

เอวํ อนาคาริกรตนมฺปิ ทุพฺพิธํ อริยปุถุชฺชนวเสน. อริยรตนมฺปิ ทุพฺพิธํ เสกฺขาเสกฺขวเสน. ๑- อเสกฺขรตนมฺปิ ทุพฺพิธํ สุกฺขวิปสฺสกสมถยานิกวเสน. สมถยานิกรตนมฺปิ ทุพฺพิธํ สาวกปารมิปฺปตฺตมปฺปตฺตญฺจ. ตตฺถ สาวกปารมิปฺปตฺตํ อคฺคมกฺขายติ. กสฺมา? คุณมหนฺตตาย. สาวกปารมิปฺปตฺตรตนโตปิ ปจฺเจกพุทฺธรตนํ อคฺคมกฺขายติ. กสฺมา? คุณมหนฺตตาย. สาริปุตฺตโมคฺคลฺลานสทิสาปิ หิ อเนกสตา สาวกา เอกสฺส ปจฺเจกสมฺพุทฺธสฺส ๒- คุณานํ ๓- เนว สงฺขํ น กลํ น กลภาคมฺปิ อุเปนฺติ. ๓- ปจฺเจกสมฺพุทฺธรตนโตปิ ๔- สมฺมาสมฺพุทฺธรตนมฺปิ อคฺคมกฺขายติ. กสฺมา? คุณมหนฺตตาย. ยทิ ๕- หิ สกลมฺปิ ๕- ชมฺพูทีปํ ปูเรตฺวา ปลฺลงฺเกน ปลฺลงฺกํ ฆเฏนฺตา นิสินฺนาปิ ปจฺเจกสมฺพุทฺธา ๖- เอกสฺส สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส คุณานํ เนว สงฺขํ น กลํ น กลภาคํ อุเปนฺติ. วุตฺตมฺปิ เจตํ ภควตา "ยาวตา ภิกฺขเว สตฺตา อปทา วา ทิปทา วา ฯเปฯ ตถาคโต เตสํ อคฺคมกฺขายตี"ติ อาทิ. ๗- เอวํ เกนจิ ปริยาเยน ตถาคตรตนสมํ ๘- รตนํ นตฺถิ. เตนาห ภควา "น โน สมํ อตฺถิ ตถาคเตนา"ติ.

เอวํ ภควา พุทฺธรตนสฺส อญฺเญหิ รตเนหิ อสมตํ วตฺวา อิทานิ เตสํ สตฺตานํ อุปฺปนฺนูปทฺทววูปสมนตฺถํ ๙- เนว ชาตึ น โคตฺตํ น โกลปุตฺติยํ น วณฺณโปกฺขรตาทีนิ ๑๐- นิสฺสาย, อปิจ โข อวีจิมุปาทาย ภวคฺคปริยนฺเต โลเก สีลสมาธิกฺขนฺธาทีหิ คุเณหิ พุทฺธรตนสฺส อสทิสภาวํ นิสฺสาย สจฺจวจนํ ปยุญฺชติ "อิทมฺปิ พุทฺเธ รตนํ ปณีตํ, เอเตน สจฺเจน สุวตฺถิ โหตู"ติ.

ตสฺสตฺโถ:- อิทมฺปิ อิธ วา หุรํ วา สคฺเคสุ วา ยํกิญฺจิ อตฺถิ วิตฺตํ วา รตนํ วา, เตน สทฺธึ เตหิ เตหิ คุเณหิ อสมตฺตํ ๑๑- พุทฺเธ รตนํ ปณีตํ. ยทิ ๑๒- เอตํ สจฺจํ, อถ เอเตน สจฺเจน อิเมสํ ปาณีนํ โสตฺถิ ๑๓- โหตุ. โสภณานํ อตฺถิตา โหตุ อโรคตา นิรุปทฺทวตาติ. เอตฺถ จ ยถา "จกฺขุํ ๑๔-