@๓ ฉ.ม. อตฺถุทฺธารปทุทฺธารวณฺณนานเยหิ โย จตฺโถ สมฺปรายิโก"ติ อาห. ตตฺถ อชฺชาติ อชฺชาทึ กตฺวาติ อธิปฺปาโย. ปชานามีติ ยถาวุตฺเตน ปกาเรน ปชานามิ. โย จตฺโถติ เอตฺตาวตา "สุสฺสูสํ ลภเต ปญฺญนฺ"ติอาทินา นเยน วุตฺตํ ทิฏฺฐธมฺมิกํ ทสฺเสติ, สมฺปรายิโกติ อิมินา "ยสฺเสเต จตุโร ธมฺมา"ติ วุตฺตํ เปจฺจ โสกาภาวกรํ สมฺปรายิกํ. อตฺโถติ จ การณสฺเสตํ อธิวจนํ. อยญฺหิ อตฺถสทฺโท "สาตฺถํ สพฺยญฺชนนฺ"ติ ๑- เอวมาทีสุ ปาฐตฺเถ วตฺตติ. "อตฺโถ เม คหปติ หิรญฺญสุวณฺเณนา"ติอาทีสุ ๒- อาจิกฺขเณ. ๓- "โหติ สีลวตํ อตฺโถ"ติอาทีสุ ๔- วุฑฺฒิมฺหิ. "พหุชฺชโน ภชติ ๕- อตฺถเหตู"ติอาทีสุ ๖- ธเน. "อุภินฺนมตฺถํ จรตี"ติอาทีสุ ๗- หิเต. "อตฺเถ ชาเต จ ปณฺฑิตนฺ"ติอาทีสุ ๘- การเณ. อิธ ปน การเณ. ตสฺมา ยํ ปญฺญาทิลาภาทีนํ การณํ ทิฏฺฐธมฺมิกํ, ยญฺจ เปจฺจ โสกาภาวสฺส การณํ สมฺปรายิกํ, ตํ โยหํ อชฺช ภควตา วุตฺตนเยเนว สามํเยว ปชานามิ, โส กถํ นุ ทานิ ปุจฺเฉยฺยํ ปุถู สมณพฺราหฺมเณติ เอวเมตฺถ สงฺเขปโต อตฺโถ เวทิตพฺโพ.

[๑๙๓] เอวํ ยกฺโข "ปชานามิ โย อตฺโถ สมฺปรายิโก"ติ วตฺวา ตสฺส ญาณสฺส ภวมูลกตํ ๙- ทสฺเสนฺโต "อตฺถาย วต เม พุทฺโธ"ติ อาห. ตตฺถ อตฺถายาติ หิตาย, พุทฺธิยา วา. ยตฺถ ทินฺนํ มหปฺผลนฺติ "ยสฺเสเต จตุโร ธมฺมา"ติ ๑๐- เอตฺถ วุตฺตจาเคน ยตฺถ ทินฺนํ มหปฺผลตรํ ๑๑- โหติ, ตํ อคฺคทกฺขิเณยฺยํ พุทฺธํ ปชานามีติ อตฺโถ. เกจิ ปน "สํฆํ สนฺธาย เอวมาหา"ติ ภณนฺติ.