@๓ ฉ.ม.,อิ. เทสนฺตเร รูปนฺตรปาตุภาโว ตํสมุฏฺฐานา วาโยธาตุ กายํ ผรติ, เตนสฺส สมุสฺสาปนํ โหติ, อุปรูปริฏฺฐาเนน รูปปาตุภาโวติ อตฺโถ. เตน "ติฏฺฐนฺ"ติ วุจฺจติ. ตถา "นิสีทามี"ติ จิตฺเต อุปฺปชฺชนฺเต ตํสมุฏฺฐานา วาโยธาตุ กายํ ผรติ, เตนสฺส เหฏฺฐิมภาคสมิญฺชนํ ปุริมภาคสมุสฺสาปนํ จ โหติ, ตถาภาเวน รูปปาตุภาโวติ อตฺโถ. เตน "นิสินฺโน"ติ วุจฺจติ. ตถา "สยามี"ติ จิตฺเต อุปฺปชฺชนฺเต ตํสมุฏฺฐานา วาโยธาตุ กายํ ผรติ, เตนสฺส ติริยํ ปสารณํ โหติ, ตถาภาเวน รูปปาตุภาโวติ อตฺโถ. เตน "สยนฺ"ติ วุจฺจติ.

เอวญฺจายมายสฺมา ๑- โย โกจิ อิตฺถนฺนาโม จรํ วา ติฏฺฐํ วา นิสินฺโน วา อุท วา ๒- สยํ ยเมตํ ตตฺถ ตตฺถ อิริยาปเถ เตสํ เตสํ ปพฺพานํ สมิญฺชนปฺปสารณวเสน สมิญฺเชติ ปสาเรตีติ วุจฺจติ, ตมฺปิ ยสฺมา สมิญฺชนปฺปสารณจิตฺเต อุปฺปชฺชมาเน ยถาวุตฺเตเนว นเยน โหติ, ตสฺมา เอสา กายสฺส อิญฺชนา, นตฺเถตฺถ อญฺโญ โกจิ, สุญฺญมิทํ เกนจิ จรนฺเตน วา ปสาเรนฺเตน วา สตฺเตน วา ปุคฺคเลน วา, เกวลํ ปน:-

จิตฺตนานตฺตมาคมฺม นานตฺตํ โหติ วายุโน

วายุนานตฺตโต นานา โหติ กายสฺส อิญฺชนาติ อยเมตฺถ ปรมตฺโถ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๗๔๔

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๑. วิชยสูตร”