@๔ หทยสฺสาติอาทีสุ ๕ ฉ.ม. อสุจิปริปูโรวายํ อุโภอกฺขิจฺฉิทฺทกณฺณจฺฉิทฺทนาสงฺฉิทฺทมุขวจฺจมคฺคปสฺสาวมคฺเคหิ. อสุจิ สวตีติ สพฺพโลกปากฏนานปฺปการปรมทุคฺคนฺธเชคุจฺฉอสุจิเยว สวติ สนฺทติ ปคฺฆรติ, น อญฺญํ กิญฺจิ อครุจนฺทนาทิคนฺธชาตํ วา มณิมุตฺตาทิรตนชาตํ วา. สพฺพทาติ ตญฺจ โข สพฺพทา รตฺติมฺปิ ทิวาปิ ปุพฺพเณฺหปิ สายนฺเหปิ ติฏฺฐโตปิ คจฺฉโตปีติ. กินฺตํ อสุจีติ เจ? "อกฺขิมฺหา อกฺขิคูถโก"ติอาทิ. เอตสฺส หิ ทฺวีหิ อกฺขิจฺฉิทฺเทหิ อปนีตตจมํสสทิโส อกฺขิคูถโก, กณฺณจฺฉิทฺเทหิ รโชชลฺลสทิโส กณฺณคูถโก, นาสจฺฉิทฺเทหิ ปุพฺพสทิสา สิงฺฆานิกา สวติ, มุเขน จ วมติ, กึ วมตีติ เจ? เอกทา ปิตฺตํ, ยทา อพทฺธปิตฺตํ กุปฺปิตํ โหติ, ตทา ตํ วมตีติ อธิปฺปาโย. เสมฺหํ จาติ น เกวลํ ปิตฺตํ, ยมฺปิ ตํ อุทรปฏเล เอกปตฺถปูรปฺปมาณํ เสมฺหํ ติฏฺฐติ, ตมฺปิ เอกทา วมติ. ตํ ปเนตํ วณฺณาทิโต วิสุทฺธิมคฺเค ๑- วุตฺตนเยน เวทิตพฺพํ. "เสมฺหํ จา"ติ จสทฺเทน เสมฺหญฺจ อญฺญญฺจ เอวรูปํ อุทริยโลหิตาทิอสุจึ วมตีติ ทสฺเสติ. เอวํ สตฺตหิ ทฺวาเรหิ อสุจิวมนํ ทสฺเสตฺวา กาลญฺญู จ ปุคฺคลญฺญู จ ปริสญฺญู จ ภควา ตทุตฺตริ เทฺว ทฺวารานิ วิเสสวจเนน อนามสิตฺวา อปเรน ปริยาเยน สพฺพสฺมาปิ กายา อสุจิสวนํ ทสฺเสนฺโต อาห "กายมฺหา เสทชลฺลิกา"ติ. ตตฺถ เสทชลฺลิกาติ เสโท จ โลณปฏลมลเภทา ชลฺลิกา จ, ตสฺส "สวติ สพฺพทา"ติ อิมินา สทฺธึ สมฺพนฺโธ.
[๒๐๑] เอวํ ภควา ยถา นาม ภตฺเต ปจฺจมาเน ตณฺฑุลมลญฺจ อุทกมลญฺจ ๒- เผเณน สทฺธึ อุฏฺฐหิตฺวา อุกฺขลิมุขํ มกฺเขตฺวา พหิ คฬติ, ตถาปิ ๓- อสิตปีตาทิเภเท อาหาเร กมฺมเชน อคฺคินา ปจฺจมาเน ยํ อสิตปีตาทิมลํ อุฏฺฐหิตฺวา "อกฺขิมฺหา อกฺขิคูถโก"ติอาทินา เภเทน นิกฺขมนฺตํ อกฺขิอาทีนิ มกฺเขตฺวา พหิ คฬติ, ตสฺสาปิ วเสน อิมสฺส กายสฺส อสุจิภาวํ ทสฺเสตฺวา
@๓ ฉ.ม. ปิสทฺโท น ทิสฺสติ อิทานิ ยํ โลเก อุตฺตมงฺคสมฺมตํ สีสํ อติวิสิฏฺฐภาวโต ปจฺเจนฺตา วนฺทเนยฺยานมฺปิ วนฺทนํ น กโรนฺติ, ตสฺสาปิ นิสฺสารตาย อสุจิตาย จสฺส อสุจิภาวํ ทสฺเสนฺโต "อถสฺส สุสิรํ สีสนฺ"ติ อิมํ คาถมาห.