"วิสํ ยถา หลาหลํ เตลมุกฺกุฏฺฐิตํ ๒- ยถา

ตมฺพโลหวิลีนํว มาตุคามํ วิวชฺชเย"ติ จ วตฺวา ปุน ภิกฺขูนํ ธมฺมเทสนตฺถํ "สนฺถวาโต ภยํ ชาตนฺ"ติ อิมา อตฺตูปนายิกา จตสฺโส คาถา อภาสิ.

ตตฺถ สนฺถโว ตณฺหาทิฏฺฐิมิตฺตเภเทน ติวิโธติ ปุพฺเพ วุตฺโต, อิธ ตณฺหาทิฏฺฐิสนฺถโว อธิปฺเปโต. ตํ สนฺธาย ภควา อาห "ปสฺสถ ภิกฺขเว ยถา อิทํ ตสฺส โมฆปุริสสฺส สนฺถวโต ภยํ ชาตํ. ๓- ตญฺหิ ตสฺส อภิณฺหทสฺสน- กามตาทิตณฺหาย พลวกิเลสภยํ ชาตํ, เยน สณฺฐาตุมสกฺโกนฺโต มาตริ วิปฺปฏิปชฺชิ. อตฺตานุวาทาทิกํ วา มหาภยํ, เยน วา ๔- สาสนํ ฉฑฺเฑตฺวา วิพฺภนฺโต. นิเกตาติ "รูปนิมิตฺตนิเกตวิสารวินิพนฺธา โข คหปติ `นิเกตสารี'ติ วุจฺจตี"ติอาทินา ๕- นเยน วุตฺตา อารมฺมณปฺปเภทา. ชายเต รโชติ ราคโทสโมหรโช ชายเต. กึ วุตฺตํ โหติ? น เกวลํ จ ตสฺส สนฺถวโต ภยํ ชาตํ, อปิจ โข ปน ยเทตํ กิเลสานํ นิวาสนฏฺเฐน สาสวารมฺมณํ "นิเกตนฺ"ติ วุจฺจติ, อิทานิสฺส ภินฺนสํวรตฺตา อติกฺกนฺตมริยาทตฺตา สุฏฺฐุตรํ ตโต นิเกตา ชายเต รโช, เยน สงฺกิลิฏฺฐจิตฺโต อนยพฺยสนํ ปาปุณิสฺสติ. อถ วา ปสฺสถ ภิกฺขเว ยถา อิทํ ตสฺส โมฆปุริสสฺส สนฺถวโต ภยํ ชาตํ, ยถา จ สพฺพปุถุชฺชนานํ นิเกตา ชายเต รโชติ เอวเมตํ ปททฺวยํ โยเชตพฺพํ.

สพฺพถา ปน อิมินา ปุริมตฺเถน ๖- ภควา ปุถุชฺชนทสฺสนํ ครหิตฺวา อตฺตโน ทสฺสนํ ปสํสนฺโต "อนิเกตนฺ"ติ ปจฺฉิมตฺถํ ๗- อาห. ตตฺถ ยถา