@๓ ฉ.ม. ตถารูวิปากาภาเวนปปฺปจฺจยสโมธาเน ๔ ฉ.ม. อตีตาปิ

@๖ ฉ.ม. อายตึ ๗ ฉ.ม. นานุปฺปเวจฺเฉ มเหสีติ เอวเมตฺถ โยชนา เวทิตพฺพา. เอกนฺตนิกฺกิเลสตาย เอกํ, เสฏฺฐฏฺเฐน วา เอกํ. มุนินนฺติ มุนึ, มุนีสุ วา เอกํ. จรนฺตนฺติ สพฺพาการปริปูราย โลกตฺถจริยาย อวเสสจริยาหิ จ จรนฺตํ. อทฺทกฺขีติ อทฺทส. โสติ โย ชาตมุจฺฉิชฺช อโรปเน อนุปฺปเวสเน จ สมตฺถตฺตา "น โรปเยยฺย ชายนฺตมสฺส นานุปฺปเวจฺเฉ"ติ วุตฺโต พุทฺธมุนิ. สนฺติปทนฺติ สนฺติโกฏฺฐาสํ ทฺวาสฏฺฐิทิฏฺฐิ- คตวิปสฺสนานิพฺพานเภทาสุ ตีสุ สมุมติสนฺติตทงฺคสนฺติอจฺจนฺตสนฺตีสุ เสฏฺฐํ เอวํ อนุปสฺสนฺเต โลเก อจฺจนฺตสนฺติมทฺทส มเหสีติ เอวมตฺโถ เวทิตพฺโพ.

[๒๑๑] ตติยคาถาย สงฺขายาติ คณยิตฺวา, ปริจฺฉินฺทิตฺวา วีมํสิตฺวา ยถาภูตโต ญตฺวา, ทุกฺขปริญฺญาย ปริชานิตฺวาติ อตฺโถ. วตฺถูนีติ เยสุ เอวมยํ โลโก ๑- สชฺชติ, ตานิ ขนฺธายตนธาตุเภทานิ กิเลสฏฺฐานานิ. ปมาย พีชนฺติ ยนฺเตสํ วตฺถูนํ พีชํ อภิสงฺขารวิญฺญาณํ, ตํ ปมาย ๒- หึสิตฺวา วิธิตฺวา, ๓- สมุจฺเฉทปฺปหาเนน ปชหิตฺวาติ อตฺโถ. สิเนหมสฺส นานุปฺปเวจฺเฉติ เยน ตณฺหาทิฏฺฐิสิเนเหน สิเนหิตํ ตํ พีชํ อายตึ ปฏิสนฺธิวเสน ตํ ยถาวุตฺตํ วตฺถุสสฺสํ วิรุเหยฺย, ตํ สิเนหมสฺส นานุปฺปเวจฺเฉ, ตปฺปฏิปกฺขาย มคฺคภาวนาย ตํ นานุปฺปเวเสยฺยาติ อตฺโถ. ส เว มุนี ชาติขยนฺตทสฺสีติ โส เอวรูโป พุทฺธมุนิ นิพฺพานสจฺฉิกิริยาย ชาติยา จ มรณสฺส จ ปริกฺขยนฺตภูตสฺส นิพฺพานสฺส ทิฏฺฐตฺตา ชาติกฺขยนฺตทสฺสี ตกฺกํ ปหาย น อุเปติ สงฺขํ, อิมาย จตุสจฺจภาวนาย นวปฺปเภทมฺปิ อกุสลวิตกฺกํ ปหาย สอุปาทิเสสนิพฺพานธาตุํ ปตฺวา โลกตฺถจริยํ กโรนฺโต อนุปุพฺเพน จริมวิญฺญาณกฺขยา อนุปาทิเสสนิพฺพาน- ธาตุปฺปตฺติยา "เทโว วา มนุสฺโส วา"ติ น อุเปติ สงฺขํ. อปรินิพฺพุโต เอว