ตสฺสตฺโถ:- สาสเวสุ สพฺพกฺขนฺธายตนธาตูสุ ฉนฺทราคปฺปหาเนน เตหิ อนภิภูตตฺตา สยํ จ เต ธมฺเม สพฺเพ อภิภุยฺย ปวตฺตตฺตา สพฺพาภิภุํ. เตสญฺจ อญฺเญสญฺจ สพฺพธมฺมานํ สพฺพากาเรน วิทิตตาย ๑- สพฺพวิทุํ. สพฺพธมฺมเทสนาสมตฺถาย โสภนาย เมธาย สมนฺนาคตตฺตา สุเมธํ. เยสํ ตณฺหาทิฏฺฐิเลปานํ วเสน สาสวขนฺธาทิเภเทสุ สพฺพธมฺเมสุ อุปลิมฺปติ, ๒- เตสํ เลปานํ อภาเวน ๓- เตสุ สพฺพธมฺเมสุ อนุปลิตฺตํ. เตสุ จ สพฺพธมฺเมสุ ฉนฺทราคาภาเวน สพฺเพ เต ธมฺเม ชหิตฺวา ฐิตตฺตา สพฺพญฺชหํ. อุปธิวิเวกนินฺเนน จิตฺเตน ตณฺหกฺขเย นิพฺพาเน วิเสเสน มุตฺตตฺตา ตณฺหกฺขเย วิมุตฺตํ, อธิมุตฺตนฺติ วุตฺตํ โหติ. ตํ วาปิ ธีรา มุนิ เวทยนฺตีติ ตมฺปิ ปณฺฑิตา สตฺตา มุนึ เวทยนฺติ ชานนฺติ. ปสฺสถ ยาว ปฏิวิสิฏฺโฐวายํ มุนิ, ตสฺส กุโต เทสนามลนฺติ อตฺตานํ วิภาเวติ. วิภาวนตฺโถ หิ เอตฺถ วาสทฺโทติ. เกจิ ปน วณฺณยนฺติ:- "อุปโก ตทา ตถาคตํ ทิสฺวาปิ `อยํ พุทฺธมุนี'ติ น สทฺทหี"ติ เอวํ ภิกฺขู กถํ สมุฏฺฐาเปสุํ, ตโต ภควา "สทฺทหตุ วา มา วา, ธีรา ปน ตํ มุนึ เวทยนฺตี"ติ ทสฺเสนฺโต อิมํ คาถมาหาติ. ๔-

[๒๑๔] ปญฺญาพลนฺติ กา อุปฺปตฺติ? อยํ คาถา เรวตตฺเถรํ อารพฺภ วุตฺตา. ตตฺถ "คาเม วา ยทิ วารญฺเญ"ติ อิมิสฺสา คาถาย วุตฺตนเยเนว เรวตตฺเถรสฺส อาทิโต ปภุติ ปพฺพชฺชา, ปพฺพชิตสฺส ขทิรวเน วิหาโร, ตตฺถ

@๓ ฉ.ม. อภาวา ๔ ฉ.ม. คาถมภาสีติ วิหรโต วิเสสาธิคโม, ภควโต ตตฺถ คมนปจฺจาคมนญฺจ เวทิตพฺพํ. ปจฺจาคเต ปน ภควติ โย โส มหลฺลกภิกฺขุ อุปาหนํ สมฺมุสฺสิตฺวา ปฏินิวตฺโต ขทิรรุกฺเข อาลคฺคิตํ ทิสฺวา สาวตฺถึ อนุปฺปตฺโต วิสาขาย อุปาสิกาย "กึ ภนฺเต เรวตตฺเถรสฺส วสโนกาโส รมณีโย"ติ ปุจฺฉมานาย เยหิ ภิกขูหิ ปสํสิโต, เต อปสาเทนฺโต "อุปาสิเก เอเต ตุจฺฉํ ภณนฺตํ, น สุนฺทโร ภูมิปฺปเทโส อติลูโข, กกฺขฬํ ขทิรวนเมวา"ติ อาห. โส วิสาขาย อาคนฺตุกภตฺตํ ภุญฺชิตฺวา ปจฺฉาภตฺตํ มณฺฑลมาเฬ สนฺนิปติเต ภิกฺขู อุชฺฌาเปนฺโต อาห "กึ อาวุโส เรวตสฺส เสนาสเน รมณียํ ตุเมฺหหิ ทิฏฺฐนฺ"ติ. ภควา ตํ ญตฺวา คนฺธกุฏิโต นิกฺขมฺม ตํขณานุรูเปน ปาฏิหาริเยน ปริสมชฺฌํ ปตฺวา พุทฺธาสเน นิสีทิตฺวา ภิกฺขู อามนฺเตสิ "กาย นุตฺถ ภิกฺขเว เอตรหิ กถาย สนฺนิสินฺนา"ติ. เต อาหํสุ "เรวตตฺเถรํ ภนฺเต อารพฺภ กถา อุปฺปนฺนา `เอวํ นวกมฺมิโก กทา สมณธมฺมํ กริสฺสตี'ติ" . "น ภิกฺขเว เรวโต นวกมฺมิโก, อรหํ เรวโต ขีณาสโว"ติ วตฺวา ตํ อารพฺภ เตสํ ภิกฺขูนํ ธมฺมเทสนตฺถํ อิมํ คาถํ อภาสิ.