[๒๑๙] ยทคฺคโตติ กา อุปฺปตฺติ? สาวตฺถิยํ กิร ปญฺจคฺคทายโก นาม พฺราหฺมโณ อโหสิ. โส นิปฺปชฺชมาเนสุ ๒- สสฺเสสุ เขตฺตคฺคํ ราสคฺคํ โกฏฺฐคฺคํ กุมฺภิอคฺคํ โภชนคฺคนฺติ อิมานิ ปญฺจ อคฺคานิ เทติ. ตตฺถ ปฐมปกฺกานิ โย จ ๓- สาลิยวโคธูมสีสานิ อาหราเปตฺวา ยาคุปายาสปุถุกาทีนิ ปฏิยาเทตฺวา "อคฺคสฺส ทาตา เมธาวี, อคฺคํ โส อธิคจฺฉตี"ติ เอวํทิฏฺฐิโก หุตฺวา พุทฺธปฺปมุขสฺส ภิกฺขุสํฆสฺส ทานํ เทติ, อิทมสฺส เขตฺตคฺคทานํ. นิปฺผนฺเนสุ ปน สสฺเสสุ ลายิเตสุ มทฺทิเตสุ จ ปวรธญฺญานิ คเหตฺวา ตเถว ทานํ เทติ, อิทมสฺส ราสคฺคทานํ. ปุน เตหิ ธญฺเญหิ โกฏฺฐาคารานิ ปูราเปตฺวา ปฐมํ โกฏฺฐาคารวิวรเณ ปฐมนีหฏานิ ธญฺญานิ คเหตฺวา ตเถว ทานํ เทติ, อิทมสฺส โกฏฺฐคฺคทานํ. ยํ ยเทว ปนสฺส ฆเร รนฺธติ, ๔- ตโต อคฺคํ อนุปฺปตฺตปพฺพชิตานํ อทตฺวา อนฺตมโส ทารกานมฺปิ น กิญฺจิ เทติ, อิทมสฺส กุมฺภิอคฺคทานํ. ปุน อตฺตโน โภชนกาเล ปฐมูปนีตํ โภชนํ ปุเรภตฺตกาเล สํฆสฺส, ปจฺฉาภตฺตกาเล สมฺปตฺตยาจกานํ, ตทภาเวน ๕- อนฺตมโส สุนขานมฺปิ อทตฺวา น ภุญฺชติ, อิทมสฺส โภชนคฺคทานํ. เอวํ โส ปญฺจคฺคทายโกเตฺวว อภิลกฺขิโต อโหสิ.

@๔ ฉ.ม. รนฺเธติ ๕ ฉ.ม. ตทภาเว

อเถกทิวสํ ภควา ปจฺจูสสมเย พุทฺธจกฺขุนา โลกํ โวโลเกนฺโต ตสฺส พฺราหฺมณสฺส พฺราหฺมณิยา จ โสตาปตฺติมคฺคอุปนิสฺสยํ ทิสฺวา สรีรปฏิชคฺคนํ กตฺวา อนุปฺปเคเยว ๑- คนฺธกุฏึ ปาวิสิ. ภิกฺขู ปิทหิตทฺวารํ ๒- คนฺธกุฏึ ทิสฺวา "อชฺช ภควา เอกโกว คามํ ปวิสิตุกาโม"ติ ญตฺวา ภิกฺขาจารเวลาย คนฺธกุฏึ ปทกฺขิณํ กตฺวา ปิณฺฑาย ปวิสึสุ. ภควาปิ พฺราหฺมณสฺส โภชนเวลาย ๓- นิกฺขมิตฺวา สาวตฺถึ ปาวิสิ. มนุสฺสา ภควนฺตํ ทิสฺวาเยว "นูนชฺช โกจิ สตฺโต อนุคฺคหิตพฺโพ อตฺถิ, ตถา หิ ภควา เอกโกว ปวิฏฺโฐ"ติ ญตฺวา น ภควนฺตํ อุปสงฺกมึสุ นิมนฺตนตฺถาย. ภควาปิ อนุปุพฺเพน พฺราหฺมณสฺส ฆรทฺวารํ สมฺปตฺวา อฏฺฐาสิ, เตน จ สมเยน พฺราหฺมโณ โภชนํ คเหตฺวา นิสินฺโน โหติ, พฺราหฺมณี ปสสฺส วิชนึ คเหตฺวา ฐิตา. สา ภควนฺตํ ทิสฺวา "สจายํ พฺราหฺมโณ ปสฺเสยฺย, ปตฺตํ คเหตฺวา สพฺพํ โภชนํ ทเทยฺย, ตโต เม ปุน ปจิตพฺพํ ภเวยฺยา"ติ จินฺเตตฺวา อปฺปสาทญฺจ มจฺเฉรญฺจ อุปฺปาเทตฺวา ยถา พฺราหฺมโณ ภควนฺตํ น ปสฺสติ, เอวํ ตาลวณฺเฏน ปฏิจฺฉาเทสิ. ภควา ตํ ญตฺวา สรีรา ปภํ ๔- มุญฺจิ, ตํ พฺราหฺมโณ สุวณฺโณภาสํ ทิสฺวา "กิเมตนฺ"ติ โอโลเกนฺโต ๕- อทฺทส ภควนฺตํ ทฺวาเร ฐิตํ. พฺราหฺมณีปิ "ทิฏฺโฐ เตน ๖- ภควา"ติ ตาวเทว ตาลวณฺฏํ นิกฺขิปิตฺวา ภควนฺตํ อุปสงฺกมิตฺวา ปญฺจปติฏฺฐิเตน วนฺทิ, วนฺทิตฺวา จสฺสา อุฏฺฐหนฺติยา สปฺปายํ วิทิตฺวา ภควา:-

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๗๗๓

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๒. มุนีสูตร”