@๔ ฉ.ม. อยํ ปาโฐ น ทิสฺสติ ๕ ขุ.ธ. ๒๕/๕๐/๓๔๕ จ อุปฺปพฺพชิตฺวา จ จตุตฺถวาเร อรหตฺตํ ปาปุณิ. ตํ ปุพฺพปริจเยน ภิกฺขู ภณนฺติ "สมโย อาวุโส อุปฺปพฺพชิตุนฺ"ติ. โส "อภพฺโพทานาหํ อาวุโส วิพฺภมิตุนฺ"ติ อาห. ตํ สุตฺวา ภิกฺขู ภควโต อาโรเจสุํ, ภควา "เอวเมตํ ภิกฺขเว อภพฺโพ โส ทานิ วิพฺภมิตุนฺ"ติ ตสฺส ขีณาสวมุนิภาวํ อาวิกโรนฺโต อิมํ คาถมาห.

ตสฺสตฺโถ:- โมเนยฺยธมฺมสมนฺนาคเมน มุนึ, เอกวิหาริตาย, ปุพฺเพ วุตฺตปฺปการาสุ วา จริยาสุ ยาย กายจิ จริยาย จรนฺตํ, ปุพฺเพ วิย เมถุนธมฺเม จิตฺตํ อกตฺวา อนุตฺตราย วิรติยา วิรตํ เมถุนสฺมา. ทุติยปาทสฺส สมฺพนฺโธ:- กีทิสํ มุนึ จรนฺตํ วิรตํ เมถุนสฺมาติ เจ? โย โยพฺพเน น อุปนิพชฺฌเต ๑- กฺวจิ, โย ภเทฺรปิ โยพฺพเน วตฺตมาเน กฺวจิ อิตฺถิรูเป ยถา ปุเร, เอวํ เมถุนราเคน น อุปนิพชฺฌติ. อถ วา กฺวจิ อตฺตโน วา ปรสฺส วา โยพฺพเน "ยุวา ตาวมฺหิ, อยํ วา ยุวาติ ปฏิเสวามิ ตาว กาเม"ติ เอวํ โย ราเคน น อุปนิพชฺฌตีติ อยเมตฺถ อตฺโถ. น เกวลํ จ วิรตํ เมถุนสฺมา, อปิจ โข ปน ชาติมทาทิเภทา มทา, ปญฺจกามคุเณสุ สติวิปฺปวาสสงฺขาตา ปมาทาปิ จ วิรตํ, เอวํ มทปฺปมาทา วิรตตฺตา เอวํ ๒- จ วิปฺปมุตฺตํ สพฺพกิเลสพนฺธเนหิ. ยถา วา เอโก โลกิกายปิ วิรติยา วิรโต โหติ, น เอวํ, กึ ปน วิปฺปมุตฺตํ วิรตํ, สพฺพกิเลสพนฺธเนหิ วิปฺปมุตฺตตฺตา โลกุตฺตรวิรติยา วิรตนฺติปิ อตฺโถ. ตํ วาปิ ธีราติ ตมฺปิ ธีรา เอว มุนึ เวทยนฺติ, ๓- ตุเมฺห ปน นํ น เวทยถ, เตน นํ เอวํ ภณถาติ ทสฺเสติ.

[๒๒๑] อญฺญาย โลกนฺติ กา อุปฺปตฺติ? ภควา กปิลวตฺถุสฺมึ วิหรติ. เตน โข ปน สมเยน ๔- นนฺทสฺส อาภรณมงฺคลํ อภิเสกมงฺคลํ อาวาหมงฺคลนฺติ