อตีเต ปน กสฺสโป กิร โพธิสตฺโต อฏฺฐ อสงฺเขฺยยฺยานิ กปฺปสตสหสฺสญฺจ ปารมิโย ปูเรตฺวา พาราณสิยํ พฺรหฺมทตฺตสฺส พฺราหฺมณสฺส ธนวตี นาม พฺราหฺมณี, ตสฺสา กุจฺฉิมฺหิ ปฏิสนฺธึ อคฺคเหสิ. อคฺคสาวโกปิ ตํทิวสเมว ๕-

@๔ ฉ.ม. อวญฺจสฺส ๕ ฉ.ม. ตํ ทิวสํเยว เทวโลกา จวิตฺวา อนุปุโรหิตพฺราหฺมณสฺส ปชาปติยา กุจฺฉิมฺหิ นิพฺพตฺติ. เอวํ เตสํ เอกทิวสเมว ปฏิสนฺธิคฺคหณญฺจ คพฺภวุฏฺฐานญฺจ อโหสิ, เอกทิวสํเยว เอเตสํ เอกสฺส กสฺสโป, เอกสฺส ติสฺโสติ นามํ อกํสุ. เต สหปํสุกีฬนกา เทฺว สหายกา อนุปุพฺเพน วุฑฺฒึ อคมํสุ. ติสฺสสฺส ปิตา ปุตฺตํ อาณาเปสิ "อยํ ตาต กสฺสโป นิกฺขมฺม ปพฺพชิตฺวา พุทฺโธ ภวิสฺสติ, ตวมฺปิสฺส สนฺติเก ปพฺพชิตฺวา ภวนิสฺสรณํ กเรยฺยาสี"ติ. โส "สาธู"ติ ปฏิสฺสุณิตฺวา โพธิสตฺตสฺส สนฺติกํ คนฺตฺวา "อุโภปิ สมฺม ปพฺพชิสฺสามา"ติ อาห, โพธิสตฺโต "สาธู"ติ ปฏิสฺสุณิ. ตโต วุฑฺฒึ อนุปฺปตฺตกาเลปิ ติสฺโส โพธิสตฺตํ อาห "เอหิ สมฺม ปพฺพชิสฺสามา"ติ, โพธิสตฺโต น นิกฺขมิ. ติสฺโส "น ตาวสฺส ญาณํ ปริปากํ คตนฺ"ติ สยํ นิกฺขมฺม อิสิปพฺพชฺชํ ปพฺพชิตฺวา อรญฺเญ ปพฺพตปาเท อสฺสมํ การาเปตฺวา วสติ. โพธิสตฺโตปิ อปเรน สมเยน ฆเร ฐิโตเยว อานาปานสฺสตึ ปริคฺคเหตฺวา จตฺตาริ ฌานานิ อภิญฺญาโย จ อุปฺปาเทตฺวา ปาสาเทน โพธิมณฺฑสมีปํ คนฺตฺวา "ปุน ปาสาโท ยถาฏฺฐาเนเยว ปติฏฺฐาตู"ติ อธิฏฺฐาสิ, โส สกฏฺฐาเนเยว ปติฏฺฐาสิ. อปพฺพชิเตน กิร โพธิมณฺฑํ อุปคนฺตุํ ๑- น สกฺกาติ โส ปพฺพชิตฺวา โพธิมณฺฑํ ปตฺวา นิสีทิตฺวา สตฺต ทิวเส ปธานโยคํ กตฺวา สตฺตหิ ทิวเสหิ สมฺมาสมฺโพธึ สจฺฉากาสิ.

ตทา อิสิปตเน วีสติสหสฺสา ปพฺพชิตา ปฏิวสนฺติ. อถ กสฺสโป ภควา เต อามนฺเตตฺวา ธมฺมจกฺกํ ปวตฺเตสิ, สุตฺตปริโยสาเนเยว ๒- สพฺเพว อรหนฺโต อเหสุํ, โส สุทํ ภควา วีสติภิกฺขุสหสฺสปริวุโต ตตฺเถว อิสิปตเน วสติ, กึกิ ๓- จ นํ กาสิกราชา จตูหิ ปจฺจเยหิ อุปฏฺฐาติ. อเถกทิวสํ พาราณสิวาสี เอโก ปุริโส ปพฺพเต จนฺทนสาราทีนิ คเวสนฺโต ติสฺสสฺส ตาปสสฺส อสฺสมํ ปตฺวา ตํ อภิวาเทตฺวา เอกมนฺตํ อฏฺฐาสิ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๓,๘๕๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๒. อามคันธสูตร”