@๓ ฉ.ม.วุตฺตตฺถํ ๔ ฉ.ม.,อิ ตถา สุตฺตํ น อภิธมฺมํ, วุฑฺฒปพฺพชิตา"ติอาทินา นเยน วิเหสนฺโต. อุปโยคปฺปวตฺติยํ หิ อิทํ สามิวจนํ. อถ วา ยถาวุตฺตนเยน ๑- "วิเหสํ ภาวิตตฺตานํ กโรนฺโต"ติ ปาฐเสโส เวทิตพฺโพ. เอวํ นิปฺปริยายเมว สามิวจนํ สิชฺฌติ. อวิชฺชาย ปุรกฺขโตติ ภาวิตตฺตวิเหสเน อาทีนวทสฺสนปฏิจฺฉาทิกาย อวิชฺชาย ปุรกฺขโต เปสิโต ปโยชิโต เสสปพฺพชิตานํ ภาวิตตฺตานํ ๒- วิเหสภาเวน ปวตฺตํ ทิฏฺเฐว ธมฺเม จิตฺตวิพาธเนน ๓- สงฺกิเลสํ, อายตึ นิรยสมฺปาปเนน มคฺคํ นิรยคามินํ น ชานาติ.

[๒๘๑] อชานนฺโต จ เตน มคฺเคน จตุพฺพิธาปายเภทํ วินิปาตํ สมาปนฺโน, ตตฺถ จ วินิปาเต คพฺภา คพฺภํ ตมา ตมํ เอเกกนิกาเย สตกฺขตฺตุํ สหสฺสกฺขตฺตุมฺปิ มาตุกุจฺฉิโต มาตุกุจฺฉึ จนฺทิมสูริเยหิปิ อวิทฺธํสนียา อสุรกายตมา ตมญฺจ สมาปนฺโน. ส เว ตาทิสโก ภิกฺขุ เปจฺจ อิโต ปรโลกํ คนฺตฺวา อยํ กปิลมจฺโฉ วิย นานปฺปการํ ทุกฺขํ นิคจฺฉติ.

[๒๘๒] กึการณา? คูถกูโป ยถา อสฺส, สมฺปุณฺโณ คณวสฺสิโก, ยถา วจฺจกุฏิคูถกูโป คณวสฺสิโก อเนกวสฺสิโก พหูนิ วสฺสานิ มุขโต คูเถน ปูริยมาโน สมฺปุณฺโณ อสฺส, โส อุทกกุมฺภสเตหิ อุทกกุมฺภสหสฺเสหิ โธวิยมาโนปิ ทุคฺคนฺธทุพฺพณฺณิยานปคมา ทุพฺพิโสโธ โหติ, เอวเมว โย เอวรูโป อสฺส ทีฆรตฺตํ สงฺกิลิฏฺฐกมฺมนฺโต คูถกูโป วิย คูเถน ปาเปน สมฺปุณฺณตฺตา สมฺปุณฺโณ ปุคฺคโล, โส ทุพฺพิโสโธ หิ สงฺคโณ, ๔- จิรกาลํ ๕- ตสฺส องฺคณสฺส วิปากํ ปจฺจนุโภนฺโตปิ น สุชฺฌติ. ตสฺมา วสฺสคณนาย อปริมาณมฺปิ จิรกาลํ ๖- ส เว ตาทิสโก ภิกฺขุ เปจฺจ ทุกฺขํ นิคจฺฉตีติ. อถ วา อยํ อิมิสฺสา คาถาย