@๑๒ ม.สี. นานาวิธรุกฺเข คหเน วเน ๑๓ ม. สุผุสฺสิตคฺคสาโข ๑๔ สี. เอวเมตํ สีลสมาธิกฺขนฺธาทีหิ วา นานปฺปกาเรหิ อตฺถปฺปเภทสุปุปฺเผหิ ๑- อติวิย สสฺสิรีกตฺตา ตถูปมํ นิพฺพานคามิมคฺคทีปนโต นิพฺพานคามึ ปริยตฺติธมฺมวรํ เนว ลาภเหตุ น สกฺการาทิเหตุ, เกวลนฺตุ มหากรุณาย อพฺภุสฺสาหิตมานโส ๒- สตฺตานํ ปรมํ หิตาย อเทสยีติ. ปรมํ หิตายาติ เอตฺถ จ คาถาพนฺธสุขตฺถํ อนุนาสิโก. อยํ ปนตฺโถ:- ปรมหิตาย นิพฺพานาย อเทสยีติ.

เอวํ ภควา อิมํ สุปุปฺผิตคฺควนปฺปคุมฺพสทิสํ ปริยตฺติธมฺมํ วตฺวา อิทานิ ตเมว คุณํ ๓- นิสฺสาย พุทฺธาธิฏฺฐานํ สจฺจวจนํ ปยุญฺชติ "อิทมฺปิ พุทฺเธ"ติ. ตสฺสตฺโถ ปุพฺเพ วุตฺตนเยเนว เวทิตพฺโพ. เกวลนฺตุ ๔- อิทมฺปิ ยถาวุตฺตปฺปการ- ปริยตฺติธมฺมสงฺขาตํ พุทฺธรตนํ ๕- ปณีตนฺติ ๕- เอวํ โยเชตพฺพํ. อิมิสฺสาปิ คาถาย อาณา โกฏิสตสหสฺสจกฺกวาเฬสุ อมนุสฺเสหิ ปฏิคฺคหิตาติ.

วโร วรญฺญูติ คาถาวณฺณนา

[๑๔] เอวํ ภควา ปริยตฺติธมฺเมน พุทฺธาธิฏฺฐานํ สจฺจํ วตฺวา อิทานิ โลกุตฺตรธมฺเมน วตฺตุมารทฺโธ "วโร วรญฺญู"ติ. ตตฺถ วโรติ ปณีตาธิมุตฺติเกหิ อิจฺฉิโต ๖- "อโห วต มยมฺปิ เอวรูปา อสฺสามา"ติ, วรคุณโยคโต วา วโร อุตฺตโม เสฏฺโฐติ อตฺโถ. วรญฺญูติ นิพฺพานญฺญู. นิพฺพานญฺหิ สพฺพธมฺมานํ อุตฺตมฏฺเฐน วรํ, ตญฺเจส โพธิมูเล สยํ ปฏิวิชฺฌิตฺวา อญฺญาสิ. วรโทติ ปญฺจวคฺคิยภทฺทวคฺคิยชฏิลาทีนํ อญฺเญสญฺจ เทวมนุสฺสานํ นิพฺเพธภาคิยํ วา วาสนาภาคิยํ วา วรธมฺมมทาสีติ ๗- อตฺโถ. วราหโรติ วรสฺส มคฺคสฺส อาหรตฺตา ๘- วราหโรติ วุจฺจติ. โส หิ ภควา ทีปงฺกรโตปฺปภูติ สมตึส ปารมิโย ปูเรนฺโต ปุพฺพเกหิ สมฺมาสมฺพุทฺเธหิ อนุยาตํ ปุราณํ มคฺควรมาหริ, เตน "วราหโร"ติ วุจฺจติ.

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔๐๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๖. รัตนสูตร”