วงฺคีโส คาถํ สุตฺวา "อิมํ เม โภ โคตม วิชฺชํ เทหี"ติ อาห, ภควา "นายํ วิชฺชา อปพฺพชิตานํ สมฺปชฺชตี"ติ อาห. โส "ปพฺพาเชตฺวา วา มํ โภ โคตม ยํ วา อิจฺฉสิ, ตํ กตฺวา อิมํ วิชฺชํ เทหี"ติ อาห. ตทา จ ภควโต นิโคฺรธกปฺปตฺเถโร สมีเป โหติ, ตํ ภควา อาณาเปสิ "เตนหิ นิโคฺรธกปฺป อิมํ ปพฺพาเชหี"ติ. โส ตํ ปพฺพาเชตฺวา ตจปญฺจกกมฺมฏฺฐานมาจิกฺขิ. วงฺคีโส อนุปุพฺเพน ปฏิสมฺภิทาปฺปตฺโต อรหา อโหสิ เอตทคฺเค จ ภควตา นิทฺทิฏฺโฐ "เอตทคฺคํ ภิกฺขเว มม สาวกานํ ภิกฺขูนํ ปฏิภานวนฺตานํ ยทิทํ วงฺคีโส"ติ. ๔-

@๓ วิ.ป. ๘/๓๓๙/๓๑๕, ๔ องฺ.เอกก. ๒๐/๒๑๓/๒๔

เอวํ สมุทาคตสฺส อายสฺมโต วงฺคีสสฺส อุปชฺฌาโย วชฺชาวชฺชาทิอุปนิชฺฌายเนน เอวํ ลทฺธโวหาโร นิโคฺรธกปฺโป นาม เถโร. กปฺโปติ ตสฺส เถรสฺส นามํ, นิโคฺรธมูเล ปน อรหตฺตํ อธิคตตฺตา "นิโคฺรธกปฺโป"ติ ภควตา วุตฺโต. ตโต นํ ภิกฺขูปิ เอวํ โวหรนฺติ. สาสเน ถิรภาวํ ปตฺโตติ เถโร. อคฺคาฬเว เจติเย อจิรปรินิพฺพุโต โหตีติ ตสฺมึ เจติเย อจิรปรินิพฺพุโต โหติ. รโหคตสฺส ปฏิสลฺลีนสฺสาติ คณมฺหา วูปกฏฺฐตฺตา รโหคตสฺส กาเยน, ปฏิสลฺลีนสฺส จิตฺเตน เตหิ เตหิ วิสเยหิ ปฏินิวตฺติตฺวา สลฺลีนสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทีติ อิมินา อากาเรน ปริวิตกฺโก ๑- อุปฺปชฺชิ. กสฺมา ปน อุทปาทีติ? อสมฺมุขตฺตา ทิฏฺฐาเสวนตฺตา จ. อยํ หิ ตสฺส ปรินิพฺพานกาเล น สมฺมุขา อโหสิ, ทิฏฺฐปุพฺพํ ปเนตสฺส ๒- หตฺถกุกฺกุจฺจาทิปุพฺพาเสวนํ, ตาทิสํ จ อขีณาสวานมฺปิ โหติ, ขีณาสวานมฺปิ ปุพฺพปริจเยน. ตถา หิ ปิณฺโฑลภารทฺวาโช ปจฺฉาภตฺตํ ทิวาวิหารตฺถาย อุเทนสฺส ๓- อุยฺยานเมว คจฺฉติ ปุพฺเพ ราชา หุตฺวา ตตฺถ ปริจาเรสีติ อิมินา ปุพฺพปริจเยน, ควมฺปติตฺเถโร ตาวตึสภวเน สุญฺญํ เทววิมานํ คจฺฉติ เทวปุตฺโต หุตฺวา ตตฺถ ปริจาเรสีติ อิมินา ปุพฺพปริจเยน, ปิลินฺทวจฺโฉ ภิกฺขู วสลวาเทน สมุทาจรติ อพฺโพกิณฺณานิ ปญฺจ ชาติสตานิ พฺราหฺมโณ หุตฺวา ตถา อภาสีติ อิมินา ปุพฺพปริจเยน. ตสฺมา อสมฺมุขตฺตา ทิฏฺฐาเสวนตฺตา จสฺส เอวํ เจตโส ปริวิตกฺโก อุทปาทิ "ปรินิพฺพุโต นุ โข เม อุปชฺฌาโย, อุทาหุ โน ปรินิพฺพุโต"ติ. ตโต ปรํ อุตฺตานตฺถเมว. เอกํสํ จีวรํ กตฺวาติ เอตฺถ ปน ปุนปฺปุนํ ๔- สณฺฐาปเนน เอวํ วุตฺตํ. เอกํสนฺติ จ วามํสํ ปารุปิตฺวา ฐิตสฺเสตํ อธิวจนํ, ยโต ยถา วามํสํ ปารุปิตฺวา ฐิตํ โหติ, ตถา จีวรํ กตฺวาติ เอวมสฺส อตฺโถ เวทิตพฺโพ. เสสํ ปากฏเมว.