อิจฺจพฺรวี ภควา ปญฺจเสฏฺโฐ"ติ คาถมาห. ตตฺถ ปุริมปทสฺส ตาว อตฺโถ:- ยาปิ อิมสฺมึ นามรูเป กามตณฺหาทิเภทา ตณฺหา ทีฆรตฺตํ อปฺปหีนฏฺเฐน อนุสยิตา กณฺหนามกสฺส มารสฺส "โสตนฺ"ติปิ วุจฺจติ, ตํ กณฺหสฺส โสตภูตํ ทีฆรตฺตานุสยิตํ อิธ นามรูเป ตณฺหํ กปฺปายโน ฉินฺทีติ. อิติ ภควาติ อิทํ ปเนตฺถ สงฺคีติการานํ วจนํ. อตาริ ชาตึ มรณํ อเสสนฺติ โส ตํ ตณฺหํ เฉตฺวา อเสสํ ชาติมรณํ อตาริ, อนุปาทิเสสาย นิพฺพานธาตุยา ปรินิพฺพายีติ ทสฺเสติ. อิจฺจพฺรวี ภควา ปญฺจเสฏฺโฐติ วงฺคีเสน ปุฏฺโฐ ภควา เอวํ อโวจ ๑- ปญฺจนฺนํ ปฐมสิสฺสานํ ปญฺจวคฺคิยานํ เสฏฺโฐ ปญฺจหิ วา สทฺธาทีหิ อินฺทฺริเยหิ, สีลาทีหิ วา ธมฺมกฺขนฺเธหิ อติวิย เสฏฺเฐหิ ๒- จกฺขูหิ จ เสฏฺโฐติ สงฺคีติการานเมวิทํ วจนํ.

[๓๕๙] เอวํ วุตฺเต ภควโต ภาสิตมภินนฺทมานโส วงฺคีโส "เอส สุตฺวา"ติอาทิคาถาโย อาห. ตตฺถ ปฐมคาถาย อิสิสตฺตมาติ ภควา อิสิ จ สตฺตโม จ อุตฺตมฏฺเฐน, วิปสฺสีสิขีเวสฺสภูกกุสนฺธโกณาคมนกสฺสปนามเก ฉ อิสโย อตฺตนา สห สตฺต กโรนฺโต ปาตุภูโตติปิ อิสิสตฺตโม, ตํ อาลปนฺโต อาห. น มํ วญฺเจสีติ ยสฺมา ปรินิพฺพุโต, ตสฺมา ตสฺส ปรินิพฺพุตภาวํ อิจฺฉนฺตํ มํ น วญฺเจสิ, น วิสํวาเทสีติ อตฺโถ. เสสเมตฺถ ปากฏเมว.

[๓๖๐] ทุติยคาถาย ยสฺมา มุตฺยเปกฺโข วิหาสิ, ตสฺมา ตํ สนฺธายาห "ยถาวาที ตถาการี, อหุ พุทฺธสฺส สาวโก"ติ. มจฺจุโน ชาลํ ตตนฺติ ตํ ๓-

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔,๐๕๑

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑๒. วังคีสสูตร”