[๔๑๖] ขิปฺปํ ปตฺตํ อปูเรสีติ สมฺปชานตฺตา ปฏิสฺสตตฺตา จ อธิกํ อคณฺหนฺโต "อลํ เอตฺตาวตา"ติ อชฺฌาสยปูรเณน ขิปฺปํ ปตฺตํ อปูเรสิ. มุนีติ โมนตฺถาย ปฏิปนฺนตฺตา อปฺปตฺตมุนิภาโวปิ มุนิ อิจฺเจว วุตฺโต, โลกโวหาเรน วา. โลกิยา หิ อโมนสมฺปตฺตมฺปิ ปพฺพชิตํ "มุนี"ติ ภณนฺติ. ปณฺฑวํ อภิหาเรสีติ ตํ ปพฺพตํ อภิรุหิ. โส กิร มนุสฺเส ปุจฺฉิ "อิมสฺมึ นคเร ปพฺพชิตา กตฺถ วสนฺตี"ติ. อถสฺส เต "ปณฺฑวสฺส อุปริ ปุรตฺถาภิมุขปพฺภาเร"ติ อาโรเจสุํ. ตสฺมา ตเมว ปณฺฑวํ อภิหาเรสิ "เอตฺถ วาโส ภวิสฺสตี"ติ เอวํ จินฺเตตฺวา.

[๔๑๙-๒๓] พฺยคฺฆุสโภว สีโหว คิริคพฺภเรติ คิริคุหายํ พฺยคฺโฆ วิย จ อุสโภ วิย จ สีโห วิย จ นิสินฺโนติ อตฺโถ. เอเต หิ ตโย เสฏฺฐา วิคตภยเภรวา คิริคพฺภเร นิสีทนฺติ, ตสฺมา เอวํ อุปมมกาสิ. ภทฺรยาเนนาติ หตฺถิอสฺสรถสิวิกาทินา อุตฺตมยาเนน. ส ยานภูมึ ยายิตฺวาติ ยาวติกา ภูมิ หตฺถิอสฺสาทิยาเนน สกฺกา คนฺตุํ, ตํ คนฺตฺวา, อาสชฺชาติ ปตฺวา, สมีปมสฺส คนฺตฺวาติ อตฺโถ. อุปาวิสีติ นิสีทิ. ยุวาติ โยพฺพนสมฺปนฺโน, ทหโรติ ชาติยา ตรุโณ. ปฐมุปฺปตฺติโต ๑- สุสูติ ตทุภยวิเสสนเมว. ยุวา สุสูติ อติโยพฺพโน. ปฐมุปฺปตฺติโตติ ปฐเมเนว โยพฺพนเวเสน อุฏฺฐิโต. ทหโร จาสีติ สติ จ ทหรตฺเต สุสุ พาลโก วิย นายสีติ.

[๔๒๔-๕] อนีกคฺคนฺติ ๒- พลกายํ เสนามุขํ. ททามิ โภเค ภุญฺชสฺสูติ เอตฺถ "อหํ เต องฺคมคเธสุ ยาวิจฺฉสิ, ตาว ททามิ โภเค. ตํ ตฺวํ โสภยนฺโต อนีกคฺคํ นาคสํฆปุรกฺขโต ภุญฺชสฺสู"ติ เอวํ สมฺพนฺโธ เวทิตพฺโพ. อุชุํ ชนปโท

เล่มที่ ๒๕ ขุททกนิกาย ขุททกปาฐะ-ธรรมบท-อุทาน-อิติวุตตกะ-สุตตนิบาต๔,๑๐๒

ที่มาและฉบับอื่นของ “๑. ปัพพชาสูตร”